Policzyłem, ile emerytury potrzeba na dobre jedzenie. Masa Polaków dostaje znacznie mniej
Koszyk podstawowych zakupów przeciętnego seniora przekroczył już 520 zł miesięcznie - a to tylko żywność i środki higieny, bez żadnych ekstrawagancji. Problem w tym, że minimalna emerytura w 2026 roku to niespełna 2000 zł brutto. Sprawdziłem, ile trzeba naprawdę mieć emerytury, żeby jeść bez liczenia każdej złotówki, i ile już dziś trzeba zarabiać, żeby na taką emeryturę sobie zapracować.
Temat wraca do mnie regularnie, bo w redakcji dostajemy mnóstwo pytań od czytelników planujących przyszłość z wyprzedzeniem. Nic dziwnego - stopa zastąpienia, czyli relacja pierwszej emerytury do ostatniej pensji, systematycznie spada, a ceny w sklepach rosną szybciej niż świadczenia. Zebrałem dane ZUS, GUS i niezależnych analityków, żeby pokazać to na konkretnych liczbach.
Ile dziś kosztuje samo jedzenie emeryta
W czerwcu 2026 roku ustandaryzowany koszyk zakupowy dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego wyniósł 529,59 zł, a taki koszyk pochłania blisko 30 procent minimalnej emerytury netto. W przeliczeniu na dzień to niecałe 18 złotych - i to licząc tylko podstawowe produkty, bez żadnego zapasu na gorszy miesiąc.
To jednak absolutne minimum, nie realny, zróżnicowany jadłospis. Z danych GUS wynika, że typowy emeryt na jedzenie i napoje bezalkoholowe wydaje w praktyce średnio około 563 zł miesięcznie - to już więcej niż przeciętny Polak w dowolnym wieku, u którego wydatki na żywność wynoszą średnio 465 zł na osobę. Do tego dochodzą jeszcze rachunki za mieszkanie, leki i transport, więc nawet przy tej wyższej kwocie wielu seniorom miesiąc kończy się bez żadnej poduszki finansowej.
Zobacz też: Piję zamiast kawy i herbaty. 12 badań pokazuje, że obniża cukier, ciśnienie i stres
Emerytura minimalna nie starcza nawet na podstawy
Minimalna emerytura w Polsce od marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, co po potrąceniach daje realnie około 1700-1800 zł na rękę. Po odjęciu samego koszyka zakupowego zostaje niewiele ponad tysiąc złotych na wszystko inne - czynsz, prąd, leki, ubrania.
Dla porównania, minimum egzystencji dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego w ostatnim wyliczeniu Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wyniosło 902,39 zł - to pokazuje, że sama emerytura minimalna teoretycznie pozwala przeżyć, ale bez marginesu na cokolwiek więcej niż przetrwanie. Przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS wygląda już lepiej: po marcowej waloryzacji 2026 roku wyniosła 4509,64 zł brutto, czyli ponad dwukrotnie więcej niż świadczenie minimalne.
Ile trzeba dziś zarabiać na spokojną emeryturę
Oficjalna symulacja ZUS pokazuje, że stopa zastąpienia w 2026 roku wynosi około 54,2 procent ostatniej pensji - i ma dalej spadać z roku na rok. Rzeczywista stopa zastąpienia mocno zależy też od płci i stażu pracy. U kobiet, które statystycznie krócej pracują i dłużej żyją, bywa wyraźnie niższa niż średnia - analitycy wskazują nawet na 37-42 procent, czyli realnie o kilkanaście punktów procentowych mniej niż wynosi oficjalna prognoza.
Co to oznacza w złotówkach? Z kalkulatora ZUS wynika, że dzisiejszy 40-latek, który za 25 lat chce mieć emeryturę na poziomie 4000 zł, powinien już teraz zarabiać ponad 9000 zł brutto - a kobiety w tym samym wieku jeszcze więcej. Dla porównania, płaca minimalna w 2026 roku to 4806 zł brutto, czyli nieco ponad połowa tej kwoty.
Jeśli ktoś celuje w emeryturę, która realnie pozwoli jeść dobrze i jeszcze odłożyć na przyjemności, nie warto liczyć wyłącznie na ZUS. Dodatkowe oszczędzanie w IKE, IKZE albo PPK, najlepiej zaczęte możliwie wcześnie, to dziś jeden z niewielu sposobów, żeby realnie podnieść przyszłe świadczenie ponad poziom samego koszyka za 18 złotych dziennie. Własną, orientacyjną stopę zastąpienia najlepiej sprawdzić w kalkulatorze emerytalnym ZUS - to tylko kilka minut, a daje konkretną podstawę do planowania, nie zgadywanie.
Zobacz też: Dorwałam za 18 zł w Pepco, będzie na teraz i na święta. Home&You sprzedaje po 70
