Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Pieniądze

Pieniądze

Pieniądze – czym są? Podstawowe informacje

Pieniądze stanowią fizyczną lub cyfrową reprezentację wartości posiadanej siły nabywczej, będąc jednocześnie prawnie i społecznie zaakceptowanym środkiem płatniczym. Określają one zdolność posiadacza do uczestnictwa w obrocie handlowym w ramach nabywania towarów. Współcześnie wartość pieniądza podlega rozmaitym wahaniom, zależnym od sytuacji rynkowej lub polityki monetarnej państwa (vide: inflacja), wobec czego wartość nominalna pieniędzy nie zawsze musi równać się jej faktycznej wartości.

Współcześnie w gospodarce każdego kraju funkcjonuje pieniądz fiducjarny (od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiara”), czyli waluta która nie ma pokrycie w żadnych dobrach materialnych, a wartość pieniędzy ustalana jest bazowo na podstawie ustaleń jednostki dzierżącej prawo monopolu do emisji pieniądza na danym obszarze (najczęściej jest to bank centralny). Wcześniej pieniądze znajdowały odzwierciedlenie swojej wartości na przykład w złocie (stąd „parytet złota”).

Funkcje pieniądza – jakie wyróżniamy?

Podstawową funkcję pieniądza stanowi oczywiście funkcja cyrkulacyjna, a więc możliwość wygodnego dokonywania transakcji przy ich pomocy. Pieniądze pełnią także funkcję tezauryzacyjną (przechowywanie wartości siły nabywczej) i obrachunkową – stanowi miernik wartości określonych dóbr, jednocześnie pozwalając na kompleksową analizę gospodarki.

Z psychologicznego punktu widzenia wyróżnia się także funkcję behawioralną (kształtującą zachowania człowieka), informacyjną, motywacyjną, dezintegracyjną oraz integrująco-instytucjonalną.

Wyróżnia się także „pożądane własności pieniądza”, a więc cechy, które dany środek płatniczy powinien posiadać, by jego używanie było jak najkorzystniejsze dla jego użytkowników. Wyróżniamy w tym zakresie jego poręczność, stabilność, jednolitość, trwałość, podzielność, rozpoznawalność i akceptowalność. 

Tanie zakupy, czyli jak oszczędzać pieniądze

Myśląc o pieniądzach nie sposób nie zwrócić uwagi na sposobność ich wydawania. Chcielibyśmy oczywiście kupować jak najwięcej, wydając jak najmniej. W tym celu zwykle zastanawiamy się, jaki sklep jest najtańszy, gdzie są największe promocje i jakiej firmy produkty najbardziej opłaca nam się kupować. To doba strategia – świadome i przemyślane zakupy to pierwszy krok do oszczędzania!

Pieniądze możemy zachować w portfelu w jeszcze jeden sposób – korzystając z programów lojalnościowych oferowanych w danych sklepach. Klienci sklepów takich jak Biedronka, Żabka czy Lidl na pewno są doskonale zaznajomieni ze specjalnymi aplikacjami tychże, które zapewniają użytkownikom atrakcyjne rabaty na różne produkty i możliwość zbierania punktów za zakupy, które potem będziemy mogli wydać na pożądane towary.

Sposobem na oszczędzanie może być także robienie zakupów przez internet – przynajmniej w przypadku niektórych typów towarów, takich jak na przykład kosmetyki, ubrania czy elektronika. Tego rodzaju produkty w sklepach internetowych mogą być tańsze z uwagi na fakt, że sprzedawcy nie muszą ponosić kosztów związanych z opłaceniem fizycznego lokalu, a także mogą zatrudniać mniejszą liczbę pracowników.

Pokaż więcej

Promocja w Action na Boże Narodzenie
08.11.2026 19:40 Dorwałem w Action za 49,95, w Leroy Merlin podobna kosztuje aż 307 zł. Na święta nie ma lepszego cudeńka

Sezon na choinki LED już ruszył, a ceny potrafią się różnić nawet sześciokrotnie za bardzo podobny produkt. Sprawdziłem specyfikacje dwóch spiralnych choinek LED, jednej z Action i jednej z Leroy Merlin, i wygląda na to, że w tym roku nie trzeba przepłacać za świąteczny klimat.

Palenie liści jaka kara
06.11.2026 11:02 Nigdy nie rób tego w ogrodzie. Ryzykujesz 30 tys. kary

Spalanie liści, gałęzi i innych odpadów roślinnych na własnej działce jest w Polsce zakazane. Dotyczy to zarówno ogrodów przydomowych, jak i działek rekreacyjnych czy terenów na wsi - zakaz obowiązuje wszędzie, niezależnie od tego, czyja to własność.

Gazetka Dino
23.10.2026 10:17 Dino przecenia o 54%, czas tylko do jutra. Zrobiłem zapas na 2 tygodnie

Sieć Dino wystartowała z kolejną turą promocji, a na liście znalazły się produkty, po które warto się wybrać jeszcze dziś. Filet z kurczaka, schab, napoje gazowane i rogale świętomarcińskie kosztują wyraźnie mniej niż jeszcze tydzień temu. Sprawdziłem całą ofertę i wybrałem pozycje, na których oszczędzisz najwięcej.

Jak odróżnić sztuczny miód od prawdziwego
21.10.2026 12:42 Kupuj tylko taki miód. Każdy inny jest sztuczny i podrabiany

Półka z miodem w sklepie potrafi przytłoczyć - dziesiątki słoików, podobne opakowania, a ceny wahają się od kilkunastu do kilkudziesięciu złotych za ten sam, pozornie, produkt. Okazuje się jednak, że wystarczy kilka minut i uważne spojrzenie na etykietę, żeby odróżnić prawdziwy miód od produktu, w którym pszczeli nektar stanowi tylko część zawartości.

Boże Narodzenie, Action, Przeceny, Promocje, Rabaty, Okazje
21.10.2026 11:46 W Action za 139,95, JYSK sprzedaje po 425 zł. Hit na Boże Narodzenie

Szukanie sztucznej choinki przed świętami to zwykle przegląd kilkunastu sklepów i porównywanie cen w pamięci, bo rzadko kto siada do tabelki z kalkulatorem. Sprawdziłem jednak dwie konkretne propozycje na ten sam wzrost drzewka - 210 centymetrów - i różnica w cenie jest na tyle duża, że warto się jej przyjrzeć, zanim ktoś zapłaci więcej, niż musi.

Kiedy Burger Drwala
20.10.2026 20:29 Wielki powrót burgera drwala. Tym razem będzie specjalna wersja

McDonald’s szykuje powrót Burgera Drwala do jesienno-zimowego menu. W 2026 roku kanapka obchodzi 15-lecie obecności w Polsce. Z tej okazji sieć ma przygotować specjalny, jubileuszowy wariant.

Promocje w Dino
20.10.2026 12:01 Dino przecenia o 42%, wypełniam spiżarnie. Na święta idealne

Jeśli robisz dziś zakupy w Dino, warto zerknąć na listę produktów w obniżonych cenach. Sieć obniżyła ceny owoców, warzyw, mięsa, nabiału i kawy, a część promocji opłaca się tylko przy zakupie kilku sztuk naraz. Sprawdziłem dokładne stawki, żeby łatwiej było ci policzyć, co faktycznie się opłaca.

Promocje w Biedronce
20.10.2026 01:39 Biedronka wyprzedaje za 1 zł, promocje o 70% i daje jeden gratis. Ilość przecen powala

Jeśli planujesz dziś zakupy w Biedronce, warto zajrzeć do działu z wędlinami. Sieć uruchomiła promocję na całą markę Kraina Wędlin, obejmującą parówki, kiełbasę krakowską i żywiecką oraz salami. Każda z trzech ofert działa na innych zasadach, więc zanim wrzucisz produkty do koszyka, sprawdź, co faktycznie się opłaca.

Promocja weekendu w Action
16.10.2026 13:51 W Action za 39,95. Hit na święta, w Leroy Merlin podobna kosztuje aż 94 zł

Sezon świątecznych dekoracji w pełni, a wybór odpowiedniej gwiazdy LED potrafi przyprawić o zawrót głowy - oferty w sklepach różnią się cenami nawet dwukrotnie. Postanowiłem zestawić dwie popularne propozycje, które trafiły właśnie na promocję, żeby sprawdzić, gdzie realnie wydamy mniej, a dostaniemy więcej.

Lidl promocja masło
12.10.2026 15:55 Lidl rozdaje masło po 2,49 zł za sztukę. Do tego ponad 10 okazji na Dzień Nauczyciela

W Lidlu ruszyła promocja, która zainteresuje każdego, kto robi zakupy z głową. Dziś, w poniedziałek 12 października, masło Pilos kupicie za połowę ceny, ale trzeba spełnić jeden warunek. To nie koniec dobrych wiadomości, bo z okazji zbliżającego się Dnia Edukacji Narodowej sieć przygotowała też szeroki wybór słodyczy i kwiatów na prezent dla nauczyciela. 

Ceny karpia na święta 2026
11.10.2026 20:21 Karpia na wigilię będzie mniej. Ceny mogą skoczyć nawet o 20 procent

W polskich stawach ruszyły już tegoroczne żniwa karpia, czyli odłowy przed Bożym Narodzeniem. Branża mówi wprost, ryb będzie mniej niż rok temu, a na metce zobaczymy wyższe kwoty. Sprawdziłem, o ile dokładnie może podrożeć karp i co stoi za tą podwyżką.

Jak wysoką emeryturę potrzeba, aby dobrze jeść?
10.10.2026 13:15 Zacznij odkładać już dziś. Przeciętna emerytura 2026 nie pozwala na bogate jedzenie

Koszyk podstawowych zakupów przeciętnego seniora przekroczył już 520 zł miesięcznie - a to tylko żywność i środki higieny, bez żadnych ekstrawagancji. Problem w tym, że minimalna emerytura w 2026 roku to niespełna 2000 zł brutto. Sprawdziłem, ile trzeba naprawdę mieć emerytury, żeby jeść bez liczenia każdej złotówki, i ile już dziś trzeba zarabiać, żeby na taką emeryturę sobie zapracować.

Wydawanie reszty za zakupy
08.10.2026 19:40 "Mogę być winna grosika?" Odpowiesz źle i możesz pożegnać się z zakupami

Pytanie “czy mogę być winna grosika” sły się niemal przy każdych zakupach gotówkowych. Byłem przekonany, że to tylko uprzejme pytanie, na które spokojnie mogę odpowiedzieć “nie” i dostać swoją resztę co do grosza. Jakie było moje zdziwienie, gdy prawda okazała się kompletnie inna.

Gdzie są tanie znicze
08.10.2026 12:21 Promocje Biedronki na Wszystkich Świętych. 5+3 tylko do 10 października

Od czwartku do soboty, 8-10 października, Biedronka obniża ceny zniczy. Przy zakupie z kartą lub aplikacją Moja Biedronka obowiązuje promocja 5+3 gratis na wszystkie znicze dostępne w sklepie. Do tego osobna promocja na wkłady parafinowe marki Lumia, które można kupić w dwóch rozmiarach. 

Zasiłek na jedzenie
06.10.2026 10:03 Zasiłek na jedzenie. Ile wynosi dofinansowanie do posiłków?

Program „Posiłek w szkole i w domu” działa w Polsce od lat, ale wciąż niewiele osób wie, jak szeroki krąg odbiorców obejmuje i jaki próg dochodowy trzeba spełnić, żeby się o niego ubiegać. Pomoc dotyczy nie tylko dzieci w szkołach, ale też seniorów, osób niepełnosprawnych i samotnych, które nie są w stanie przygotować sobie gorącego posiłku. Aktualna edycja programu obowiązuje na lata 2024-2028 i działa na podstawie uchwały Rady Ministrów z 23 sierpnia 2023 roku.

Test na nieszczelną lodówkę
06.10.2026 09:07 Wsuwam kartkę z zeszytu między drzwi lodówki. Ten prosty test jest na medal

Test z kartką papieru na uszczelce lodówki zna chyba każdy, kto choć raz szukał w internecie, dlaczego rachunek za prąd rośnie bez wyraźnego powodu. Zwykle używa się do tego kartki z drukarki, ale ja od jakiegoś czasu sięgam po coś innego, kartkę z zeszytu. Różnica w wyniku jest na tyle duża, że sam byłem zaskoczony, gdy pierwszy raz porównałem obie metody.

Dzień Nauczyciela w Dino, promocje, rabaty, gazetka, przeceny
05.10.2026 18:31 Promocje na Dzień Nauczyciela w Dino. Rabaty na słodycze, kwiaty, upominki

Dzień Edukacji Narodowej co roku wraca w tym samym momencie - 14 października, zwykle w środku tygodnia, kiedy człowiek ma już zaplanowany obchód zakupowy po pracy. W tym roku sprawdziłem, co akurat wypada kupić w Dino, żeby nie wyszło ani banalnie, ani za drogo. 

Hity Rossmann do kuchni, promocja
05.10.2026 11:02 Promocja w Rossmannie, kosztuje tylko 11,99 zł. Empik sprzedaje za 57,90

Słoik do miodu z wbudowaną łyżeczką to jeden z tych drobiazgów kuchennych, które najpierw wyglądają jak zbędny gadżet, a potem okazują się jednym z najczęściej używanych przedmiotów na stole. Sprawdziłem dwie propozycje dostępne akurat teraz w sieci - jedną w Rossmannie, drugą w Empiku - i różnica w tym, co dostajemy za swoje pieniądze, jest trudna do przeoczenia. 

Gazetka Biedronka 5-10 października
04.10.2026 16:36 Biedronka tnie ceny o 65% po weekendzie. Zaczęło się o 5 z samego rana

Od poniedziałku 5 października do soboty 10 października Biedronka rozkręca kolejną rundę rabatów z kartą i aplikacją Moja Biedronka. Przejrzałem całą gazetkę i wybrałem oferty, które dają największe realne oszczędności na produktach, które i tak regularnie lądują w koszyku. 

Ile prądu pobiera płyta indukcyjna?
04.10.2026 11:47 Największy złodziej prądu w kuchni. Pobiera tyle energii co 195 lodówek

Piekarnik od lat ma łatkę największego energożercy w kuchni, a tymczasem to płyta indukcyjna realnie generuje wyższe rachunki. Konkretne liczby z analiz PGNiG nie zostawiają wątpliwości.

Tańsza alternatywa dla ręcznika kuchennego
03.10.2026 12:07 Coraz więcej ludzi wybiera to zamiast ręcznika papierowego. Jedna sztuka zastępuje 17 rolek

Jedna ściereczka wielokrotnego użytku wchłania więcej niż rolka ręcznika papierowego i służy miesiącami. Pierze się w pralce lub zmywarce, a kosztuje tyle, co dwie-trzy rolki papieru. 

Jak otworzyć jednorazowy młynek do soli i pieprzu
02.10.2026 14:52 Nie wyrzucaj, jednorazowy młynek do soli otworzysz w 3 minuty. Patent na medal

Szklane młynki z plastikową nakładką, jak ten od firmy Kamis, wyglądają na zgrzane na stałe ze szkłem. Nie ma tam żadnego gwintu do odkręcenia, więc większość osób po opróżnieniu po prostu wyrzuca cały słoik razem z mechanizmem mielącym. A szkoda, bo ta sama szklana buteleczka może służyć jeszcze wiele razy.

Obniżka cen paliw a ceny żywności
02.10.2026 09:40 Wielka obniżka cen paliw. Jak wpłynie na ceny żywności w sklepach?

Od soboty na stacjach benzynowych ceny mają spaść nawet o złotówkę na litrze - rząd obniżył VAT i akcyzę na paliwo do końca roku. Dla kierowcy to realna oszczędność przy każdym tankowaniu, ale pytanie, które zadaje sobie teraz niemal każdy, brzmi inaczej: czy tańsze paliwo oznacza też tańsze zakupy spożywcze?

Gdzie najlepsza promocja na masło
01.10.2026 09:43 Nie Dino, nie Auchan. Ten sklep sprzedaje najtańsze masło

Od dzisiaj w Biedronce rusza nowa promocja na masło, a Lidl wciąż ma swoją ofertę w gazetce. Oba sklepy chwalą się dużym rabatem, ale po przeliczeniu okazuje się, że niższy procent na metce nie zawsze oznacza niższą cenę w koszyku. Sprawdziłem dokładnie obie oferty, żeby wiedzieć, gdzie faktycznie zapłacisz mniej. 

Jak ustawić okno w tryb zimowy
23.09.2026 13:29 Otwieram okno i przekręcam jedną śrubkę. Zimą ogrzewanie kosztuje mnie grosze

Większość osób obwinia o zimne mieszkanie stary grzejnik albo nieszczelne drzwi. Tymczasem winowajcą bywa okno, które od wiosny stoi ustawione na tryb letni i nikt go nie przełączył z powrotem. Ta jedna czynność zajmuje dosłownie chwilę, a robi różnicę, zanim jeszcze zacznie się prawdziwe ogrzewanie. 

Ile zapłacimy za karpia w Boże Narodzenie 2026?
22.09.2026 14:02 Tyle będzie kosztował karp w 2026. Szykujcie się na Święta

Do Wigilii zostało jeszcze sporo czasu, ale temat karpia wraca w rozmowach już teraz. I choć oficjalny cennik na ten rok poznamy dopiero bliżej grudnia, jeden mechanizm powtarza się od lat z żelazną konsekwencją: ta sama ryba w markecie i u hodowcy to dwa zupełnie różne wydatki. Sprawdziłem, jak wyglądał rynek karpia rok temu i na co już teraz warto zwrócić uwagę, żeby w tym roku nie dać się złapać na przepłacanie.

Co kupić w Sinsay na jesień?
21.09.2026 07:06 Sinsay sprzedaje po 15,99 zł. Home&You chce 2 razy więcej

W Sinsay ceramiczny kubek z tłoczonym wzorem kosztuje 15,99 zł. W Home&You za ryflowany Linersis z porcelany twardej zapłacisz 29,99 zł. Różnica wynosi równo 14 zł, ale tylko przy zakupie jednej sztuki, bo do 21 września Home&You obniża w sklepie online cenę drugiego kubka o 90%. 

Jesienna oferta Sinsay
20.09.2026 14:50 W Sinsay za 15.99 zł, w Home&You żądają 3 razy więcej. Ma prawie 5/5 gwiazdek, ludzie kupują na okrągło

Fartuch fartuchowi nierówny. Dzisiaj zerknąłem na najciekawsze oferty z popularnych sklepów i zatrzymałem się na jednym. Mowa o Sinsayu i fartuchu za 15.99 zł w jesienne wzory. U konkurencji, Home&You, podobny fartuszek kosztuje już 59,99 zł. Poza niską ceną, Sinsay wygrywa w jeszcze jednej kategorii - klienci oceniają go na niemal 5 gwiazdek, co jest bardzo wysoką notą.