Sypię do porannej kawki. Obniża cukier, działa przeciwzapalnie
Jesienią sięgam po kawę z przyprawami korzennymi znacznie częściej niż latem i, jak się okazuje, nie robię tego wyłącznie dla smaku. Cynamon, imbir, kardamon i goździki od lat są przedmiotem badań naukowych, a wyniki części z nich są naprawdę konkretne. Zebrałem je w jednym miejscu, żeby nie trzeba było szukać po omacku.
Warto od razu zaznaczyć jedno - żadna z tych przypraw nie zastąpi leków ani wizyty u lekarza, a opisane niżej badania dotyczą regularnego, umiarkowanego spożycia, nie jednorazowej filiżanki. Mimo to efekty, które naukowcy odnotowali, są na tyle powtarzalne, że warto wiedzieć, co faktycznie dzieje się w organizmie po dodaniu szczypty przyprawy do filiżanki.
Cynamon i poziom cukru we krwi - co pokazało badanie
Najwięcej twardych danych dotyczy akurat cynamonu. 12-tygodniowe badanie przeprowadzone przez zespół z Joslin Diabetes Center i opublikowane w Journal of the Endocrine Society wykazało, że u osób z podwyższonym, ale jeszcze niecukrzycowym poziomem cukru we krwi, regularne jedzenie cynamonu pomagało utrzymać ten poziom na stabilniejszym poziomie i łagodziło skoki cukru po posiłkach z węglowodanami, na przykład po pieczywie czy makaronie. Uczestnicy badania nie zgłaszali przy tym żadnych skutków ubocznych.
Wcześniejsze badanie opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition sprawdziło, jak dokładnie cynamon na to wpływa. Okazało się, że 6 gramów cynamonu dodane do posiłku sprawiało, że jedzenie dłużej zostawało w żołądku, dzięki czemu cukier trafiał do krwi wolniej i bardziej stopniowo. To dlatego filiżanka kawy z cynamonem do śniadania ma sens większy niż tylko smakowy - spowalnia wchłanianie cukru z tego, co zjadłeś razem z nią.
Zobacz też: Czy we Wszystkich Świętych 2026 obowiązuje post? Kościół mówi jasno
Imbir, kardamon i goździki - mniej znane, ale równie ciekawe
Imbir rzadziej trafia do spiżarni niż cynamon, a szkoda, bo zbiorcze badanie z udziałem dorosłych, które w 2025 roku połączyło wyniki wielu wcześniejszych prac i ukazało się w czasopiśmie Inflammopharmacology, wykazało, że regularne jedzenie imbiru obniżało poziom wskaźników stanu zapalnego we krwi, jednocześnie zwiększając ilość przeciwutleniaczy. To właśnie te wskaźniki lekarze sprawdzają, żeby ocenić, czy w organizmie toczy się przewlekły, cichy stan zapalny.
Kardamon i goździki mają z kolei udokumentowaną, bardzo dużą zawartość przeciwutleniaczy. W badaniu porównującym kilka popularnych przypraw azjatyckich to właśnie goździki wypadły najlepiej, wyprzedzając nawet lukrecję i gałkę muszkatołową. Osobne badanie z udziałem osób ze świeżo zdiagnozowanym podwyższonym ciśnieniem pokazało z kolei, że po regularnym spożyciu 3 gramów kardamonu dziennie poziom przeciwutleniaczy we krwi uczestników wzrósł o 90%.
A co z samą kawą? Tu badania są jeszcze solidniejsze
Zanim ktoś pomyśli, że cała korzyść bierze się z samych przypraw - sama kawa też ma mocne wsparcie w badaniach, i to na dużo większą skalę. Zbiorcze badanie, które połączyło wyniki dwudziestu wcześniejszych prac obserwujących duże grupy ludzi przez wiele lat, opublikowane w British Journal of Nutrition, wykazało, że osoby regularnie pijące kawę miały niższe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny niż osoby, które kawy nie piły. Naukowcy wskazują na naturalne związki roślinne zawarte w kawie jako główny powód tego efektu.
Potwierdza to również obszerne podsumowanie naukowe opublikowane w British Medical Journal, które zebrało wyniki dziesiątek wcześniejszych badań i opisało kawę jako napój o korzystnym, a nie neutralnym, wpływie na zdrowie przy umiarkowanym spożyciu. Połączenie kawy z przyprawami korzennymi to więc w praktyce nałożenie dwóch niezależnie przebadanych, korzystnych działań jeden na drugi.
Zobacz też: Wlewam do kiszonych ogórków. Chrupią jak chipsy, gotowe w 3 dni
Przepis na kawę z przyprawami korzennymi
- 200 ml świeżo zaparzonej kawy (czarnej lub z dodatkiem mleka, do wyboru)
- 0,5 łyżeczki cynamonu
- 2 przekrojone strąki kardamonu lub 0,25 łyżeczki mielonego
- 2 całe goździki
- 0,25 łyżeczki startego świeżego imbiru lub 1/8 łyżeczki mielonego
- opcjonalnie 1 łyżeczka miodu
Najprościej dodać przyprawy już na etapie parzenia - wsyp je razem z mieloną kawą do ekspresu lub zaparzacza, zanim zaleje je woda. Dzięki temu przyprawy oddają aromat równomiernie, a nie tylko pływają po powierzchni.
Jeśli parzysz kawę w kubku lub w kawiarce, dodaj przyprawy do gotowej, gorącej kawy i odstaw na 2-3 minuty pod przykryciem, żeby zdążyły puścić olejki eteryczne. Na koniec przelej przez sitko, żeby pozbyć się goździków i kawałków kardamonu, i w razie potrzeby dosłódz miodem.
Bibliografia:
- Romeo G.R. i wsp., Influence of Cinnamon on Glycemic Control in Subjects With Prediabetes: A Randomized Controlled Trial, Journal of the Endocrine Society, 2020.
- Hlebowicz J. i wsp., Effect of cinnamon on postprandial blood glucose, gastric emptying, and satiety in healthy subjects, American Journal of Clinical Nutrition, 2007.
- Antioxidant and anti-inflammatory effects of ginger supplementation in adults: a GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis of randomised controlled trials, Inflammopharmacology, 2025, doi: 10.1007/s10787-025-01994-6.
- Yadav A.S., Bhatnagar D., Free radical scavenging activity, metal chelation and antioxidant power of some of the Indian spices, BioFactors, vol. 31, nr 3-4, s. 219-227, 2007.
- Verma S.K., Jain V., Katewa S.S., Blood pressure lowering, fibrinolysis enhancing and antioxidant activities of cardamom (Elettaria cardamomum), Indian Journal of Biochemistry & Biophysics, 2009.
- Je Y., Giovannucci E., Coffee consumption and total mortality: a meta-analysis of twenty prospective cohort studies, British Journal of Nutrition, 2014.
- Poole R. i wsp., Coffee consumption and health: umbrella review of meta-analyses of multiple health outcomes, BMJ, 2017.
