Mijasz go w lesie od lat. Ten grzyb smaży się jak kotlet, ale trzeba znać jedną zasadę
Kanie, borowiki i podgrzybki mają w lesie wielu fanów. Tymczasem kilka kroków dalej rośnie biała kulka, którą większość grzybiarzy omija szerokim łukiem. To purchawka chropowata, jadalna, delikatna i łatwa do przygotowania, o ile jest młoda. Dziś zdradzę wam, jak ją rozpoznać i co z nią zrobić.
Zainteresowałem się nią, kiedy zauważyłem, że wśród koszyków pełnych podgrzybków nikt nie zabiera małych, kolczastych kulek. W polskiej tradycji grzybobrania praktycznie jej nie ma, choć jest jadalna. Ma za to swoje wymagania i sobowtóry, o których trzeba wiedzieć, zanim pójdziecie do lasu.
Jak ją rozpoznać i czego się wystrzegać?
Purchawka chropowata ma kształt odwróconej gruszki lub pękatej butelki i ok. 2-6 cm średnicy. Młoda jest biała i pokryta drobnymi kolcami, które łatwo ścierają się palcem. Nie ma kapelusza, blaszek ani pierścienia.
Najważniejsza zasada: każdą sztukę przecinaj wzdłuż na pół. W środku ma być jednolicie biała, jędrna i gąbczasta miazga, bez żadnych zarysów. Jeśli widzisz zarys kapelusza, trzonu albo blaszek, to młody muchomor, w tym śmiertelnie trujący sromotnikowy, który w stadium "jajka" wygląda z zewnątrz jak purchawka. Grzyb ląduje wtedy w krzakach, a nóż i ręce dokładnie myjesz.
Drugi sobowtór to tęgoskór cytrynowy. Z wierzchu jest podobny, ale ma twardą skórkę i ciemnofioletowy lub czarny miąższ. Jest niejadalny i może powodować dolegliwości żołądkowe. Żółtawy, oliwkowy lub brązowy środek u purchawki oznacza, że jest już przejrzała i nie nadaje się do jedzenia.
Zobacz też: Jesienią nazbieraj cały kosz kasztanów. Później sobie podziękujesz
Gdzie i kiedy jej szukać?
Rośnie od czerwca do listopada w lasach liściastych i iglastych, na polanach, skrajach lasów i wzdłuż leśnych dróg. Często tworzy grupki po kilka sztuk. Najlepiej wychodzić po deszczu, kiedy wilgotne podłoże sprzyja wysypowi owocników.
Zbieraj wyłącznie młode, całkowicie białe w środku. Ścinaj nożykiem przy ziemi i wkładaj do osobnego pojemnika, żeby nie pobrudziły innych grzybów. Jeśli nie masz pewności, pokaż zbiór grzyboznawcy w najbliższym sanepidzie.
Przepis na kotlety w purchawki
Purchawka ma delikatny, łagodny smak, więc nie potrzebuje wielu dodatków. Wystarczy prosta panierka, która tworzy chrupiącą skorupkę wokół miękkiego miąższu.
- ok. 300 g młodych purchawek
- 1 jajko
- 4 łyżki bułki tartej
- 2 łyżki mąki
- 3 łyżki oleju lub masła klarowanego
- sól i pieprz
- 1 ząbek czosnku (opcjonalnie)
Czosnek przeciśnij przez praskę i dodaj do roztrzepanego jajka, jeśli lubisz wyraźniejszy smak.
Zobacz też: Nie wyrzucaj, pestka awokado jest cenna jak złoto. Po 2 tygodniach zaczną rosnąć z niej pierwsze kiełki
Sposób przygotowania
- Purchawki przetnij wzdłuż i sprawdź wnętrze. Wyrzuć każdą, w której miąższ nie jest idealnie biały i jednolity.
- Zetrzyj kolce wilgotną ściereczką i obierz cienką skórkę nożykiem.
- Pokrój na plastry grubości ok. 1 cm, oprósz solą i pieprzem.
- Obtocz kolejno w mące, roztrzepanym jajku i bułce tartej.
- Smaż na średnim ogniu po 2-3 minuty z każdej strony, aż panierka się zezłoci.
- Odsącz na papierowym ręczniku i podawaj od razu.
Miąższ jest miękki i gąbczasty, więc ładnie wchłania smak panierki. Za pierwszym razem zjedz niewielką porcję, bo każdy organizm inaczej reaguje na nowy grzyb.
Najlepiej smakuje ze świeżym ogórkiem lub jako kanapka z jasnym pieczywem. Zbierajcie tylko to, co na pewno znacie. Przy purchawkach cięcie na pół to obowiązek, nie opcja, i zajmuje kilka sekund.
