Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Grzyby

Grzyby

Czym są grzyby? Podstawowe informacje

Grzyby to element flory stanowiący osobne królestwo w domenie jądrowców. Są to organizmy powszechne na całym świecie – istnienie rozmaitych gatunków grzybów odnotowano na wszystkich kontynentach i we wszystkich strefach klimatycznych – nie tylko na lądach (choć głównie), ale również w wodach, tak słodkich, jak i słonych. Na chwilę obecną opisanych zostało ponad 150 000 gatunków grzybów, jednak szacuje się, że dla współczesnej nauki nadal 90% gatunków grzybów pozostaje nieznanych – pomimo faktu, że co roku odkrywa się przynajmniej 2 000 nowych gatunków.

Grzyby stanowią niezwykle rozbudowane królestwo – nie tylko pod kątem swojego zróżnicowania, ale także przez wzgląd na sposób i możliwości wykorzystania ich przez człowieka. Niektóre grzyby są śmiertelnie trujące dla wszystkich organizmów żywych; inne zaś stanowić mogą źródło pysznego i wielowartościowego pokarmu.

Te ostatnie określamy jako grzyby jadalne. Mogą to być zarówno grzyby rosnące w lasach i zbierane przez grzybiarzy, jak i uprawiane (na przykład pieczarka). Niektóre grzyby określa się nawet jako grzyby lecznicze (np.: boczniak ostrygowaty, płomiennica zimowa, czy opieńka miodowa). Szacuje się, że liczba aktualnie rozpoznanych gatunków grzybów jadalnych i leczniczych na świecie wynosi 2 300.

Jakie są rodzaje grzybów?

Klasyfikacja systematyczna grzybów w świecie naukowym budzi liczne kontrowersje, nadal pozostając tematem ożywionych dyskusji. Ilość proponowanych w tym zakresie rozwiązań jest duża i podlega stałym korektom.

Nieformalnie grzyby dzieli się przez wzgląd na kilka czynników. Najpopularniejszym jest podział przez wzgląd na wielkość plechy, gdzie rozróżniamy grzyby wielkoowocnikowe i grzyby mikroskopijne. Przez wzgląd na znaczenie kulinarne grzyby dzieli się na grzyby jadalne (w tym drożdże i niektóre rodzaje pleśni, występujące na przykład na serach), grzyby niejadalne i grzyby trujące – spożycie tych ostatnich zawsze kończy się śmiercią.

Grzyby dzieli się również ze względu na miejsce występowania (na przykład grzyby naziemne, grzyby wodne, grzyby podziemne, nadrzewne, nagrzybne i inne) czy przez wzgląd na sposób ich odżywiania (grzyby symbiotyczne, chorobotwórcze, drapieżne, pasożytnicze czy saprotroficzne).

Grzyby jadalne w Polsce

Najpopularniejsze grzyby jadalne w Polsce stanowią kurki, kanie, maślaki, podgrzybki, smardze, rydze i prawdziwki (borowiki) – przynajmniej jeśli chodzi o grzyby dzikorosnące. Do najczęściej spożywanych grzybów możemy śmiało zaliczyć pieczarki, które stanowią grzyby uprawne.

Czy powinno się jeść grzyby? Wartości odżywcze grzybów

Zdecydowanie można powiedzieć, że grzyby są zdrowe. Zawierają one mnóstwo witamin z grupy B (niacyna, ryboflawina, kwas pantotenowy) oraz szereg składników mineralnych, takich, jak potas, fosfor, żelazo, wapń, magnez czy cynk. Dowiedziono również, że znajdujące się w grzybach związki fenolowe korzystnie wpływają na układ odpornościowy człowieka, działają przeciwzapalnie i usprawniają pracę mózgu.

Pokaż więcej

Ta zupa bije na głowę nawet krem z borowików. Gotuję ją z 1 gatunku grzybów
07.10.2026 17:07 Ta zupa bije na głowę nawet krem z borowików. Gotuję ją z 1 gatunku grzybów

Jest gęsta, maślano- pikantna z delikatną, orzechową nutą. Zupa z rydzów ma wyraźny smak i jest doskonałą propozycją na szybki, jesienny obiad. Cudownie rozgrzewa w deszczowe dni.

Te grzyby są źródłem witaminy D. Jedz, by wzmocnić odporność
06.10.2026 15:12 Te grzyby są źródłem witaminy D. Jedz, by wzmocnić odporność

Leśne grzyby, choć w ponad 80 procentach składają się z wody, są źródłem pełnowartościowych wartości odżywczych. To przede wszystkim białko i witamina D. Witamina ta wzmacnia odporność.

Krokiety z tym farszem mogłabym jeść codziennie. Najlepsze wychodzą jesienią
06.10.2026 11:02 Krokiety z tym farszem mogłabym jeść codziennie. Najlepsze wychodzą jesienią

Domowe krokiety są zawsze świetnym pomysłem na obiad. Możemy przygotować je z przeróżnym farszem, jednak żaden z nich nie przebije smaku kiszonej kapusty i świeżych borowików. 

Sos grzybowy z rozmarynem
05.10.2026 13:17 Wrzuć do sosu grzybowego. Aromat będzie 2 razy mocniejszy

Sos grzybowy robię w swojej kuchni od lat, zawsze na maśle, cebuli i odrobinie śmietany. Dopiero niedawno poznałem dodatek, który zmienia go nie do poznania - gałązka rozmarynu dorzucona w odpowiednim momencie. Wystarczy chwila, żeby klasyczny smak zyskał zupełnie nowy wymiar.

Wygląda, jak kania, a powoduje problemy żołądkowe. Uważaj, te grzyby różni tylko 1 szczegół
05.10.2026 08:48 Wygląda, jak kania, a powoduje problemy żołądkowe. Uważaj, te grzyby różni tylko 1 szczegół

Mimo, iż nie jest tak groźny, jak np. muchomor sromotnikowy, jego spożycie może skończyć się zatruciem pokarmowym. Kanię od czubajnika różni tylko 1 szczegół.

Co dodać do borowików marynowanych, a co do maślaków i rydzów? Tak podkręcisz smak grzybów
03.10.2026 07:07 Co dodać do borowików marynowanych, a co do maślaków i rydzów? Tak podkręcisz smak grzybów

Co dodać do borowików marynowanych, a co do maślaków i rydzów? Każdy gatunek tych grzybów charakteryzuje się innym smakiem i strukturą i dlatego też warto wybrać odpowiednie dodatki do słoików, które wydobędą z nich to, co najlepsze.

Włosi z borowików robią coś pysznego. Wykwintna przystawka nie ma sobie równych
02.10.2026 05:09 Włosi z borowików robią coś pysznego. Wykwintna przystawka nie ma sobie równych

Borowiki zwykle marynujemy lub suszymy, by później dodać je do wigilijnych potraw. Włosi natomiast przygotowują z nich wyśmienitą przystawkę do mięsa i serów. 

Grzybiarze często mylą go z borowikiem. Niewielki kawałek zepsuje całe danie
01.10.2026 09:10 Grzybiarze często mylą go z borowikiem. Niewielki kawałek zepsuje całe danie

Jest łudząco podobny do borowika szlachetnego, jednak nie jest jadalny. Jego charakterystyczna gorycz jest tak intensywna, że nawet niewielki kawałek psuje całe danie.

Żadne suszenie, żadne mrożenie. Jest lepszy sposób na grzyby do uszek i pierogów na Wigilię
01.10.2026 05:02 Żadne suszenie, żadne mrożenie. Jest lepszy sposób na grzyby do uszek i pierogów na Wigilię

Jesienią z leśnych grzybów przygotowuję bazę pod farsz do pierogów, uszek i krokietów na Wigilię. Jest także pysznym dodatkiem do postnej kapusty z grochem.

Purchawka chropowata - czy można jeść
30.09.2026 13:40 Mijasz go w lesie od lat. Ten grzyb smaży się jak kotlet, ale trzeba znać jedną zasadę

Kanie, borowiki i podgrzybki mają w lesie wielu fanów. Tymczasem kilka kroków dalej rośnie biała kulka, którą większość grzybiarzy omija szerokim łukiem. To purchawka chropowata, jadalna, delikatna i łatwa do przygotowania, o ile jest młoda. Dziś zdradzę wam, jak ją rozpoznać i co z nią zrobić. 

Które grzyby warto suszyć
27.09.2026 11:47 To najlepsze grzyby do suszenia. Do bigosu i farszu na Święta nie mają sobie równych

Suszone grzyby to jedna z tych spiżarnianych rzeczy, które robią zupę, sos i bigos. Tylko że nie każdy gatunek zyskuje w suszarce. Jedne oddają w wodzie ciemny, pachnący wywar, a inne po namoczeniu są twarde i prawie nie pachną.

Tak dobry smalec zrobisz tylko jesienią. Najlepsze smarowidło do chleba
25.09.2026 12:53 Tak dobry smalec zrobisz tylko jesienią. Najlepsze smarowidło do chleba

Domowy smalec ze skwarkami jest świetnym smarowidłem do chleba. Gdy dodamy do niego kilka aromatycznych dodatków, uzyskamy niepowtarzalny smak.

Grzyby marynuję według przepisu babci. Zawsze wychodzą jędrne i chrupiące
25.09.2026 11:56 Grzyby marynuję według przepisu babci. Zawsze wychodzą jędrne i chrupiące

Grzyby marynowane zawsze przygotowuję według przepisu babci. Ważny jest odpowiedni gatunek grzybów, obgotowanie i kilka dodatków. W ten sposób grzyby marynowane zachowują swoją strukturę i smak.

Nie idź z telefonem na grzyby. Ten błąd może cię słono kosztować
24.09.2026 13:27 Nigdy nie używaj tak telefonu na grzybach. Ten błąd może cię słono kosztować

Rozpoczęła się jesień, a wraz z nią wysyp grzybów. Grzybiarze z całej Polski ruszyli do lasów. Problem jednak pojawia się wtedy, gdy podczas identyfikacji leśnych okazów, polegamy wyłącznie na telefonie.

Jak odróznić kurkę od lisówki? 3 najważniejsze różnice
23.09.2026 11:17 Uważaj, łatwo pomylisz kurkę z grzybem, który cię zatruję. Sprawdź te 3 różnice

Jak odróżnić kurkę od lisówki? Jedna jest wyśmienitym dodatkiem do zup i sosów, druga wywołuje zatrucie pokarmowe.

Ceny grzybów 2026. Za borowiki zapłacisz fortunę
22.09.2026 15:25 Tyle kosztują borowiki. Za 1 kg chcą fortunę

Rozpoczął się sezon na grzyby. Zarówno w lasach, jak i w lokalnych warzywniakach i targowiskach mamy aktualnie ogromny wybór leśnych smakołyków. Niestety ceny są wyższe, niż w zeszłym roku.

Zapomnij o smażeniu na patelni. Z kani zrobisz 100 razy lepsze danie
22.09.2026 12:42 Zero smażenia, tak robię najlepszą kanię. Grzyb smakuje 100 razy lepiej

Kanie najczęściej obtaczamy w mące, jajku, bułce i smażymy na patelni, jak schabowe. Jesienią warto jednak zrobić danie, które smakuje jeszcze lepiej, syci i cudownie rozgrzewa.

Żeberka bez pieczenia w grzybowym sosie na jesień
21.09.2026 10:38 Wrzucam żeberka do gara i dodaję grzyby. Lepsze niż z pieca, mięso odpada od kości

Dobrze duszone żeberka odchodzą od kości bez noża, ale to sos robi tu całą różnicę. Sos grzybowy łatwo zepsuć: wychodzi blady, wodnisty i pachnie raczej pieczarką niż lasem. Pokażę wam, jak go ratuję, ile dokładnie dusić mięso i czym zastąpić borowiki, gdy zabraknie ich w spiżarni.

Te grzyby nie nadają się do suszenia. Psują się i robią się gorzkie
19.09.2026 12:46 Te grzyby nie nadają się do suszenia. Psują się i robią się gorzkie

Suszone grzyby są genialnym dodatkiem do wielu dań, w tym tradycyjnych potraw na Wigilię i Boże Narodzenie. Nie każde okazy nadają się jednak do suszenia. 

Jest jadalny wyłącznie po długiej obróbce termicznej. Nie wolno go suszyć
18.09.2026 09:03 Jest jadalny wyłącznie po długiej obróbce termicznej. Nie wolno go suszyć

Można pomylić go z borowikiem ceglastoporym lub maślakiem pstrym. Jest grzybem warunkowo jadalnym, który bezwzględnie musi być poddany obróbce termicznej. W przeciwnym razie jest toksyczny. 

"Złota grzybiarzy" nie znajdziesz w lesie. Zrobiłam z niego obiad dla całej rodziny
17.09.2026 21:07 "Złota grzybiarzy" nie znajdziesz w lesie. Zrobiłam z niego obiad dla całej rodziny

Jest jednym z największych grzybów na świecie. Zwykle waży ok. 5 kg, jednak rekordowe, znalezione okazy ważyły 10, a nawet 20 kg. Nazywana jest “złotem grzybiarzy” i przyrządziłam z niej wyśmienity obiad dla całej rodziny.

Wlewam do kurek zamiast słodkiej śmietany. Sos jest jeszcze smaczniejszy i lżejszy dla żołądka
17.09.2026 05:25 Wlewam do kurek zamiast słodkiej śmietany. Sos jest jeszcze smaczniejszy i lżejszy dla żołądka

Co zamiast śmietany do sosu kurkowego? Gęsta śmietana i jogurt są kwaśne i zmieniają smak. Jest jednak produkt, który doskonale zagęszcza i jest równie słodki, co śmietanka 30stka.

Zawsze sprawdź przed smażeniem. 1 błąd i pochorujesz się nawet po borowikach
16.09.2026 12:55 Zawsze sprawdź przed smażeniem. 1 błąd i pochorujesz się nawet po borowikach

W całej Polsce trwa już grzybowe szaleństwo. Musimy jednak pamiętać o jednej zasadzie, która uchroni nas przed ciężkim zatruciem pokarmowym. Wystarczy chwila nieuwagi, a pochorujemy się nawet po podgrzybkach, czy borowikach. 

Nowy grzyb w polskich lasach. Najlepszy do marynowania, zachowuje chrupkość
15.09.2026 12:38 Nowy grzyb w polskich lasach. Najlepszy do marynowania, zachowuje chrupkość

Jeszcze kilka lat temu był gatunkiem zupełnie nieznanym w Polsce. Przybył do Europy z Ameryki Północnej i aktualnie opanowuje leśne tereny. Rzadko kiedy jest robaczywy i jest doskonały do marynowania.

Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny
15.09.2026 10:36 Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny

Pomysł na obiad z ziemniaków z poprzedniego obiadu? Jesienią wybór jest prosty. Kopytka z aromatycznym sosem grzybowym i prażonymi orzechami to obłędne danie, które przygotujesz w 30 minut.

gulasz
15.09.2026 09:06 Do gulaszu wrzucam 2 dodatkowe składniki. Smak robi się głęboki jak ocean

Gdy liście robią się złote, a wieczory coraz chłodniejsze, na stole powinno zagościć rozgrzewające, sycące danie. Jesienny gulasz z suszonymi grzybami i śliwkami to esencja sezonu w jednej misce – mięsisty, gęsty sos i aromaty, których nie da się podrobić.

Mielę na proszek i sypię do zup i sosów. Cudownie podbija smak grzybów
14.09.2026 07:00 Mielę na proszek i sypię do zup i sosów. Cudownie podbija smak grzybów

Najlepszą przyprawą, która podkreśla smak zup i sosów z leśnych grzybów, jest proszek przygotowany z kapeluszy kani. Zrobisz go błyskawicznie w domu.

Jak odróżnić kanię od muchomora sromotnikowego? 3 najważniejsze różnice
13.09.2026 07:00 Jak odróżnić kanię od muchomora sromotnikowego? 3 najważniejsze różnice

Właśnie rozpoczął się pierwszy wysyp leśnych grzybów. Jak odróżnić kanię od muchomora sromotnikowego? Poznaj najważniejsze różnice.