Nigdy nie wyrzucaj tak chusteczek. Za ten błąd będziesz płacić miesiącami
W wielu domach kompostownik traktowany jest jak pojemnik na wszystko, co „z natury się rozłoży" - w tym zużyte chusteczki. Problem w tym, że większość z nich wcale nie jest tak przyjazna kompostowi, jak się wydaje. Sprawdziłem, co naprawdę dzieje się z chusteczkami wrzuconymi do kompostownika i dlaczego ten nawyk może zepsuć efekty całego sezonu.
Sam przez długi czas wrzucałem do kompostownika praktycznie wszystko, co było papierowe albo wyglądało na naturalne - w tym chusteczki nawilżane po sprzątaniu czy pielęgnacji. Dopiero gdy po kilku miesiącach w kompoście znalazłem nienaruszone, białe paski materiału, zacząłem szukać, co poszło nie tak. Odpowiedź okazała się prostsza, niż się spodziewałem, i dotyczy większości chusteczek dostępnych w sklepach.
Chusteczki nawilżane to w większości plastik, nie papier
Choć chusteczki nawilżane wyglądają i w dotyku przypominają miękki materiał, w rzeczywistości większość z nich zawiera włókna syntetyczne - poliester, polipropylen lub wiskozę łączoną z tworzywem. To właśnie te włókna sprawiają, że chusteczka jest wytrzymała i nie rozpada się podczas użycia, ale z tego samego powodu nie rozłoży się też w kompostowniku.
W typowych warunkach przydomowego kompostu proces rozkładu takiej chusteczki może trwać nawet kilkadziesiąt lat. W tym czasie włókna sukcesywnie się kruszą, uwalniając do gleby mikroplastik, który później trafia razem z gotowym kompostem pod rośliny. Efekt jest odwrotny do zamierzonego - zamiast użyźniać ziemię, zanieczyszczamy ją.
Zobacz też: Biorę pałki z kurczaka, ryż i robię prostą zalewę. Ten obiad robi się sam
Napis „biodegradowalne" nie zawsze oznacza, że nadaje się do kompostownika
Coraz więcej producentów reklamuje chusteczki jako biodegradowalne albo przyjazne środowisku, co utwierdza wielu w przekonaniu, że taki produkt spokojnie można wrzucić do kompostu. W praktyce te oznaczenia najczęściej dotyczą rozkładu w warunkach przemysłowego kompostowania - przy temperaturze przekraczającej 55-60 stopni i ściśle kontrolowanej wilgotności, jakiej domowy kompostownik po prostu nie osiąga.
Domowy kompost rzadko przekracza 30-40 stopni, a proces trwa znacznie dłużej i mniej równomiernie. Chusteczka, która w kompostowni przemysłowej rozłożyłaby się w kilka tygodni, w ogródkowym kompostowniku może leżeć praktycznie nietknięta przez cały sezon. Dlatego etykieta „biodegradowalne" bez dopisku o kompostowaniu przydomowym to w zasadzie informacja bez praktycznego znaczenia dla ogrodnika.
A co z suchymi chusteczkami higienicznymi??
Zupełnie inaczej wygląda sprawa zwykłych, suchych chusteczek papierowych - tych do nosa czy do wycierania rąk, bez dodatku balsamu czy nawilżacza. Są zrobione z celulozy, czyli surowca roślinnego, dlatego w umiarkowanych ilościach spokojnie można je dodać do kompostu, podobnie jak papierowe ręczniki kuchenne czy tekturowe opakowania po jajkach.
Warto jednak pamiętać o proporcji - papier jest suchy, więc najlepiej przekładać go warstwami z bardziej wilgotnym materiałem, np. obierkami czy skoszoną trawą, żeby kompost się nie przesuszył. Chusteczek z olejkami czy nawilżaczem lepiej jednak unikać nawet w tej papierowej wersji, bo dodatki spowalniają rozkład.
Zobacz też: Sypię do pralki wkładając ręczniki. Nigdy nie były bardziej miękkie
Gdzie więc wyrzucać zużyte chusteczki nawilżane?
Najbezpieczniejszym miejscem dla chusteczek nawilżanych jest pojemnik na odpady zmieszane, nie kompostownik i nie kosz na bioodpady. Wrzucenie ich do brązowego pojemnika prowadzi dokładnie do tego samego problemu co kompostownik - plastikowe włókna trafiają razem z bioodpadami do kompostowni, gdzie też nie zawsze zdążą się w pełni rozłożyć.
Zdecydowanie odradzam też wrzucanie ich do toalety, nawet jeśli opakowanie sugeruje, że są „spłukiwalne" - to jedna z głównych przyczyn zatorów w kanalizacji, o czym regularnie przypominają zakłady wodociągowe. Prosty nawyk sortowania chusteczek do właściwego kosza oszczędza więc nie tylko kompost, ale i rury.
Jeśli więc dbacie o jakość kompostu, warto przez chwilę zerknąć na opakowanie chusteczek, zanim coś do niego trafi. Suchy papier bez dodatków - śmiało. Wszystko nawilżane i elastyczne - do kosza na odpady zmieszane. Ten jeden nawyk potrafi zaoszczędzić wam miesięcy czekania na kompost, który finalnie i tak trzeba by przesiewać z plastikowych resztek.
