Koniec kaucji za butelki? Do Sejmu trafił projekt likwidacji systemu
System kaucyjny działa w Polsce dopiero od października 2025 roku, a już ma zniknąć. Do Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy, który zakłada całkowitą likwidację mechanizmu zbierania butelek i puszek za kaucję. Na razie nic się nie zmienia - to dopiero początek długiej drogi legislacyjnej.
Projekt zarejestrowano 6 sierpnia pod numerem RPW/27019/2026. Podpisało się pod nim 17 posłów Konfederacji, a głównym wnioskodawcą jest poseł Grzegorz Płaczek. Zanim jednak cokolwiek się zmieni, dokument musi przejść przez komisje, opinie prawne i głosowania - a to może potrwać miesiącami.
Dlaczego posłowie chcą zlikwidować kaucję>
Autorzy projektu oceniają obecny system jako fundamentalnie wadliwy - zarówno pod względem przepisów, jak i praktycznego wdrożenia. W uzasadnieniu piszą, że mechanizm został uchwalony w pośpiechu, bez rzetelnych konsultacji z handlem, samorządami i organizacjami konsumenckimi.
Wskazują też na nierówny dostęp do punktów zwrotu - automaty do zwrotu opakowań skupiają się głównie w dużych miastach, więc mieszkańcy wsi i mniejszych miejscowości mają utrudniony dostęp. Ich zdaniem najbardziej cierpią na tym osoby starsze i z niepełnosprawnościami, dla których dojazd po odbiór kilkudziesięciu groszy bywa nieopłacalny.
Co dziś obowiązuje w systemie kaucyjnym?
System działa od 1 października 2025 roku. Do butelek plastikowych o pojemności do 3 litrów i puszek metalowych do 1 litra doliczana jest kaucja w wysokości 50 groszy. Od 2026 roku doszły do tego szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra, za które kaucja wynosi 1 złoty.
Żeby odzyskać pieniądze, nie trzeba mieć paragonu - wystarczy, że opakowanie nie jest zgniecione. Objęte systemem produkty rozpoznasz po znaku kaucyjnym na etykiecie: dwóch strzałkach tworzących prostokąt z napisem "kaucja" i kwotą.
Czy likwidacja kaucji jest w ogóle możliwa?
System kaucyjny wprowadzono między innymi w związku z unijną dyrektywą SUP, która wymaga od państw członkowskich osiągnięcia określonych poziomów selektywnej zbiórki jednorazowych plastikowych butelek. Dyrektywa nie nakazuje wprost stosowania kaucji - wskazuje ją jako jeden z możliwych sposobów, ale nie jedyny.
Oznacza to, że nawet gdyby Sejm zlikwidował polski system kaucyjny, Polska nadal musiałaby znaleźć inny sposób na spełnienie unijnych wymogów zbiórki opakowań. Likwidacja kaucji nie byłaby więc końcem tematu, a raczej początkiem szukania nowego rozwiązania.
Na razie projekt trafił dopiero do biura legislacyjnego, a jego pełna treść nie została jeszcze upubliczniona. Jeśli robisz dziś zakupy, nic się nie zmienia - kaucję za oznaczone opakowania nadal zapłacisz i nadal możesz ją odzyskać.
