System kaucyjny - tu kaucję oddają od razu na kartę albo w gotówce. 5 zasad, żeby nie stracić pieniędzy
System kaucyjny obowiązuje w Polsce od 1 października 2025 r. i dotyczy tylko opakowań z wyraźnym logotypem kaucji - bez niego nie odzyskasz pieniędzy. W praktyce wiele automatów drukuje bon, ale przepisy są jasne - zwrot ma być pieniężny, czyli gotówką albo na kartę (bon musi dać się łatwo „spieniężyć”). Co ważne w kuchni i przy codziennych zakupach: paragon nie jest potrzebny, a opakowań nie należy zgniatać - inaczej możesz odbić się od automatu.
System kaucyjny - jakie opakowania oddasz i ile realnie wraca do portfela
W systemie kaucyjnym liczy się jedna rzecz: znak kaucji na opakowaniu. Przy zakupie napojów kaucja doliczana jest dopiero przy kasie, a potem odbierasz ją, gdy oddasz opakowanie w punkcie zbiórki. Stawki podane przez MKiŚ są proste: 50 gr za butelki plastikowe PET do 3 litrów i puszki metalowe do 1 litra, oraz 1 zł za butelkę szklaną wielokrotnego użytku do 1,5 litra - oczywiście tylko ze znakiem kaucji. Dla domowego budżetu to drobiazg „na sztukę”, ale przy zgrzewkach wody, napojów do obiadu czy puszkach po napojach robi się z tego konkretna suma w miesiącu.
System kaucyjny - gotówka, karta czy bon? Oto jak odzyskać pieniądze bez nerwów
W systemie kaucyjnym możesz spotkać automat, który drukuje bon - i to nadal może być zgodne z zasadami, ale pod jednym warunkiem: bon musi dać się łatwo zamienić na pieniądze. MKiŚ wyjaśnia wprost:
„klient ma prawo udać się do kasy sklepu (…) i zażądać wypłaty pieniędzy”,
a sklep nie może uzależniać wypłaty od zakupów. Dodatkowo ministerstwo wskazuje, że bon - w ich ocenie - powinien być ważny co najmniej miesiąc. W praktyce są też miejsca, gdzie zwrot jest od razu „w punkt” - np. w jednej z sieci handlowych automat przyjmuje opakowania i daje zwrot na kartę płatniczą, a jeśli wolisz gotówkę, odbierzesz ją w wyznaczonym punkcie obsługi.
System kaucyjny w praktyce - 5 zasad, które warto znać, zanim zbierzesz butelki w kuchni
Jeśli chcesz, żeby system kaucyjny działał dla ciebie, trzymaj się tych zasad.
- Po pierwsze: paragon nie jest wymagany przy zwrocie.
- Po drugie: nie zgniataj opakowań - to prosta droga do odrzucenia butelki przez automat.
- Po trzecie: etykieta ma być czytelna - w jednym z punktów zwrotu wprost przypominają, że „opakowania nie mogą być uszkodzone, a ich etykiety muszą być czytelne”.
- Po czwarte: opakowanie możesz oddać w różnych punktach, bo obowiązek zbiórki dotyczy sklepów powyżej 200 m², a mniejsze mogą dołączać dobrowolnie.
- Po piąte: w każdej gminie ma działać co najmniej jeden stacjonarny punkt odbioru.
System kaucyjny: gdzie oddać butelki i puszki - najważniejsze zasady dla klientów
1) Zwrot „bon/kupon/voucher” + możliwość wypłaty gotówki
To najczęstszy model – automat drukuje papier, a Ty możesz go wydać na zakupy albo zamienić na gotówkę.
- Lidl – za PET i puszki automat drukuje Kupon, który uprawnia do zwrotu kaucji w gotówce (na kasie z kasjerem) albo do obniżenia rachunku; butelki szklane zwrotne rozliczane są na kasie.
- Biedronka – przy recyklomatach/recykloboxach możesz dostać papierowy Voucher na zakupy albo wymienić go na gotówkę u kasjera (w regulaminie jest wprost opis wymiany na gotówkę).
- Kaufland – klient dostaje Bon; można nim płacić za zakupy, ale też wymienić na gotówkę w Punkcie Informacyjnym.
- Carrefour – sieć podaje wprost: w sklepach z automatami klient dostaje bon z butelkomatu i może go wymienić na gotówkę lub użyć do zakupów; przy zbiórce manualnej – zwrot w gotówce.
- Auchan – z recyklomatów dostajesz kupon, który realizujesz przy zakupach lub odbierasz gotówkę w Punkcie Obsługi Klienta.
2) Zwrot „w aplikacji / portfelu” (bezgotówkowo) – ważne ograniczenie
- Biedronka – e-Portfel w aplikacji: regulamin opisuje zwrot kaucji do e-Portfela jako formę bezgotówkową do wykorzystania na zakupy. I co kluczowe: jeśli wybierzesz e-Portfel, kaucja nie jest wymieniana na gotówkę.
3) Zwrot opakowań + „punkty/bonusy” (a forma wypłaty kaucji nieopisana w komunikacie)
- Żabka – sieć komunikuje, że od 1 października klienci zyskają „podwójnie – zwrot kaucji oraz żappsy”, a opakowania oddaje się „za pomocą butelkomatów lub bezpośrednio u sprzedawcy”. W tej notce nie ma doprecyzowania, czy kaucja wraca gotówką/bonem/kodem w aplikacji – więc uczciwie: brak twardej informacji o formie wypłaty w tym źródle.
4) „Zwrot na kartę” – gdzie jest potwierdzenie
- IKEA – według wskazanego artykułu: w wybranych lokalizacjach zwrot ma być na kartę albo w gotówce (zależnie od rozwiązania w sklepie).
11 lokalizacji Ikea, gdzie stoi automat i działa zwrot:
- Bydgoszcz – ul. Skandynawska 1
- Gdańsk – ul. Złota Karczma 26
- Katowice – al. W. Roździeńskiego 95
- Kraków – ul. Josepha Conrada 66
- Lublin – Aleja Spółdzielczości Pracy 86
- Łódź – ul. Pabianicka 255
- Poznań – ul. Szwedzka 10
- Szczecin – ul. Białowieska 2
- Janki (Raszyn) – pl. Szwedzki 1
- Warszawa – ul. Malborska 51
- Bielany Wrocławskie (Kobierzyce) – ul. Czekoladowa 5A
Dodatkowo: Bielsko-Biała (Leszczyńska 20) – w tej lokalizacji wg opisu nie ma automatu, oddaje się opakowania pracownikowi IKEA na dziale IKEA FOOD.
