Grzyb zza oceanu atakuje Polskę. Naukowcy apelują do grzybiarzy

I choć nazwa brzmi egzotycznie, to zjawisko nie pojawiło się znikąd. Ten grzyb wywodzi się z lasów Ameryki Północnej, a do Europy trafił pod koniec lat 80. ubiegłego wieku - najpierw jako ciekawostka, dziś jako coraz powszechniejszy widok w podszycie.

Grzyb z Ameryki w Polsce

W naszym kraju jako pierwsi na jego trop natrafili grzybiarze z Podlasia i Suwalszczyzny. Stamtąd grzyb ruszył dalej, w zaskakująco szybkim tempie zdobywając kolejne regiony.

Dziś najczęściej zgłaszany jest z północnej i środkowej Polski, zwłaszcza z Mazowsza, ale lista miejsc stale się wydłuża. Pojedyncze okazy potwierdzono już na Śląsku i w Górach Świętokrzyskich - to ponad 100 kilometrów w głąb lądu, licząc od Bałtyku, skąd zaczęła się jego wędrówka. Nadleśnictwo w Hajnówce zgłosiło jego obecność tuż przy Puszczy Białowieskiej, czyli w jednym z najcenniejszych przyrodniczo zakątków Polski.

Jak go rozpoznać?

Rzuca się w oczy już z daleka. Kapelusz bywa naprawdę okazały, u dorodnych sztuk sięga nawet 20 centymetrów średnicy, a jego barwa to jasny brąz z lekko oliwkowym połyskiem, wyraźniejszym u młodych owocników.

Ale prawdziwą wskazówkę daje trzon. Jest gruby, biały i pokryty gęstą siatką pionowych bruzd, wyraźnie wyższy niż u naszych rodzimych borowików. Do tego miąższ ma delikatnie różowawy odcień, czego próżno szukać w klasycznym prawdziwku.

Czy można go jeść?

Dobra wiadomość jest taka, że tak. Po ugotowaniu spokojnie można go dodać do sosu, zupy czy zalewy do marynowania - tyle że smakuje łagodniej, mniej intensywnie niż prawdziwek, którego wszyscy znamy.

Jak większość borowikowatych, zawiera sporo trudnej do strawienia chityny. Dlatego nie powinno się go podawać dzieciom poniżej 6. roku życia ani osobom starszym czy osłabionym chorobą.

Dlaczego naukowcy biją na alarm

Przyrodnicy patrzą na tę ekspansję z rosnącym niepokojem. Jako gatunek inwazyjny grzyb ten może wypierać rodzime grzyby i zaburzać równowagę leśnych ekosystemów, a podobne sygnały napływają z Czech i z Niemiec.

Trzeba jednak być fair - na razie nikt jednoznacznie nie potwierdził, że w skali całego kraju rzeczywiście ubywa przez niego prawdziwków, dowody wciąż są zbierane. Dlatego badacze z Uniwersytetu Warszawskiego proszą, żeby każdy, kto trafi na taki okaz, zrobił zdjęcie i przesłał je na platformę badawczą śledzącą rozprzestrzenianie się gatunku w Europie.

Jeśli więc trafisz w lesie na wysoki, bruzdowaty okaz o różowawym miąższu, nie wyrzucaj go od razu do kosza. Zrób zdjęcie. Zanotuj miejsce. A dopiero potem, jeśli już musisz, wrzuć go do garnka.