Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Ziemniaki

Ziemniaki

Ziemniaki – co to jest? Podstawowe informacje

Ziemniaki to jedne z najbardziej popularnych warzyw na świecie. Jest to gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, gdzie „psianka ziemniak” stanowi jego oficjalną, botaniczną nazwę. Ziemniaki na masową skalę uprawiano już tysiące lat temu w Ameryce Południowej (głównie w Imperium Inków), skąd do Europy trafiły dopiero w XVI wieku.

Jedyną jadalną część ziemniaka stanowi bulwa, czyli charakteryzujące się dużą zawartością skrobi zgrubienie, tworzące się na końcach podziemnych pędów rośliny. Z uwagi na morfologię ziemniaka nie dziwi więc zupełnie, że znajduje się w nim tak wiele cennych składników odżywczych.

Swoje zastosowanie ziemniaki znajdują przede wszystkim w sztuce kulinarnej całego świata, służąc jako podstawa, składnik lub dodatek do wielu potraw. Ziemniak są jednak także rośliną pastewną i przemysłową – z ziemniaków wytwarzać można przede wszystkim spirytus i mączkę ziemniaczaną. 

Jakie są rodzaje ziemniaków?

Ziemniaki zasadniczo można skategoryzować podług dwóch kategorii. Pierwsza z nich stanowi odpowiedź na pytanie jakie są odmiany ziemniaków w sensie uprawnym. Druga wskazuje na typy kulinarne ziemniaków.

W przypadku odmian uprawnych ziemniaka wyróżnia się ich pięć: bardzo wczesne, wczesne, średnio wczesne, średnio późne i późne. Podstawą dla rozgraniczenia jest termin ich zbioru. Typy kulinarne ziemniaków dzieli się z kolei przez wzgląd na ich praktyczne zastosowanie w kuchni, wynikające z ich gatunku.

Typy kulinarne ziemniaków

Istnieją cztery typy kulinarne ziemniaków – A, B, C i D. Typ A to ziemniaki sałatkowe, wykorzystywane nie tylko do przygotowania sałatek, ale też konserw. Najpowszechniej używane są ziemniaki typu B, określane często jako wszechstronne. Idealnie sprawdzą się jako składnik zup – przyrządza się z nich także frytki czy ciasta ziemniaczane.

Często stosowanym w gastronomii ziemniakiem jest także ziemniak typu C, polecany na pyzy, puree czy placki ziemniaczane. Najmniej przydatny w sztuce kulinarnej jest typ D, charakteryzujący się dużą mączystością i suchością.

Ziemniaki – wartości odżywcze

Ziemniaki to stosunkowo zdrowe warzywa, choć ich nadmierne spożycie może prowadzić do otyłości – głównie z uwagi na dość dużą zawartość węglowodanów. W ziemniaku znajduje się jednak także dość wyraźna ilość witaminy C oraz witamin z grupy B.

Charakterystycznym elementem ziemniaków jest oczywiście skrobia. Pozytywnie wpływa ona na pracę jelit człowieka, zmniejsza ryzyko kamicy pęcherzyka żółciowego i obniża stężenie cholesterolu. Oprócz tego ziemniaki stanowią ważne źródło wielu składników mineralnych, takich jak magnez, potas, fosfor, wapń, sód, żelazo i cynk.

Pokaż więcej

Przepis na ciapkapustę
05.11.2026 06:03 Weź kiszoną kapustę, kartofle i wymieszaj w garze. Ciapkapusta nie ma sobie równych

Ciapkapusta brzmi jak nazwa, której nie da się zapomnieć, a mimo to poza Śląskiem niewiele osób wie, co się pod nią kryje. To proste danie z dwóch składników, które prawdopodobnie już masz w kuchni. Pokażę wam, dlaczego warto po nie sięgnąć, zanim zrobi się o nim głośno w całej Polsce. 

Żadne kluski i kopytka. Z ziemniaków i mąki robię jednogarnkowy obiad dla całej rodziny
03.11.2026 19:23 Żadne kluski i kopytka. Z ziemniaków i mąki robię jednogarnkowy obiad dla całej rodziny

Pomysł na szybki obiad z mąki i ziemniaków? Tradycyjne prażuchy! Te kluski robię w jednym garnku i wykładam łyżką na talerz. Prażuchy podaję z okrasą z masła i cebulki lub z wędzonego boczku. W tym daniu nie może zabraknąć także szklanki kefiru lub maślanki.

Jak zrobić najlepsze pyzy
02.11.2026 12:17 Zrób pyzy metodą 3:1:1. Są lekkie jak obłok, smakują jak u babci

Pyzy ziemniaczane mają złą sławę ciężkiego, zbitego dania, które zalega na żołądku na resztę dnia. Winna jest zwykle proporcja składników, nie sam przepis, bo zbyt dużo mąki w stosunku do ziemniaków daje właśnie ten gumowaty, ciężki efekt. Od kiedy trzymam się jednej, prostej proporcji, moje pyzy wychodzą puszyste i lekkie, mimo że robię je dokładnie z tych samych składników co zawsze.

Jak przechowywać ziemniaki, żeby nie kiełkowały?
01.11.2026 13:35 Ziemniaki przechowuję tylko tak. Trzymają miesiącami, nie kiełkują

Ziemniaki potrafią szybko wypuścić kiełki, stracić jędrność i pokryć się zielonymi plamami. Dlatego podczas przechowywania szczególną uwagę zwracam na temperaturę, dostęp światła i odpowiednią wentylację. Popularnym patentem jest także umieszczenie jednego jabłka wśród ziemniaków. Nie daje ono jednak gwarancji zahamowania kiełkowania. Najważniejsze pozostają właściwe warunki, które pozwalają przechowywać zdrowe bulwy nawet przez kilka miesięcy.

Kluski robię metodą 4:1:1, wychodzą mięciutkie, jak chmurka. Podam je na obiad na Wszystkich Świętych
28.10.2026 06:06 Kluski robię metodą 4:1:1, wychodzą mięciutkie jak chmurka. Podam je na obiad na Wszystkich Świętych

Uwielbiam kluski śląskie i często robię je na obiad, np. z roladą, czy sosem grzybowym. Kluchy zawsze przyrządzam metodą 4:1:1, dzięki czemu łatwo się je wyrabia i są mięciutkie, jak chmurka. Sekretem są tutaj odpowiednie proporcje podstawowych składników.

Kopytka robię metodą 2:1:1. Wychodzą mięciutkie, jak chmurka. Najlepszy przepis
26.10.2026 05:00 Kopytka robię metodą 2:1:1. Wychodzą mięciutkie, jak chmurka. Najlepszy przepis

Kopytka zawsze przygotowuję sprawdzoną metodą 2:1:1. Wychodzą doskonałe. Gotowe kopytka podaję z ulubionymi dodatkami, rozpływają się w ustach, a moja rodzina je uwielbia.

Jesienią wrzucam do ziemniaków. Nie kiełkują przez całą zimę
25.10.2026 11:00 Jesienią wrzucam do ziemniaków. Nie kiełkują przez całą zimę

Jeśli podobnie, jak ja, kupujesz teraz ziemniaki od rolnika na całą zimę, koniecznie zadbaj o to, by nie zaczęły się szybko psuć. I tutaj pomoże nie tylko odpowiedni pojemnik, ale i jedna rzecz przyniesiona z jesiennego spaceru.

Sposób na smaczny boczek
23.10.2026 09:06 Niebywałe, z czym w Danii podaje się pieczony boczek. Nie ma doskonalszych dodatków

Zaskakujące, jak bardzo zagraniczna kuchnia może trafiać w gusta Polaków. Idealnym na to przykładem jest narodowe danie duńskie w postaci pieczonego boczku. Tradycyjnie podaje się go z ziemniakami oraz sosem pietruszkowym. Na samą myśl cieknie ślinka.

czego do jedzenia nie odgrzewać
22.10.2026 08:04 Przenigdy nie odgrzewaj ich na drugi dzień. Konsekwencje są wręcz opłakane

Jedzenie najlepiej smakuje zaraz po przyrządzeniu. Często jednak robimy na zapas większą porcję, którą następnie musimy odgrzewać. Czy wiecie jednak, że są produkty, których absolutnie nie powinno się zostawiać „na potem"? Zignorowanie tej zasady może skutkować poważnym zatruciem pokarmowym.

Uratowałam przesolone ziemniaki, były hitem obiadu. Patent na medal
19.10.2026 15:59 Uratowałam przesolone ziemniaki, były hitem obiadu. Ten trick nie zawodzi

Przesolenie ziemniaków nie raz przytrafiło się każdemu. Niektórzy od razu je wyrzucają, inni próbują ratować. Moim sposobem na przesolone ziemniaki jest puree, ale robię je w nieco inny sposób, niż normalnie.

Chrupiąca przekąska z air fryera. Porcja ma tylko 120 kcal
13.10.2026 08:54 Chrupiąca przekąska z air fryera. Porcja ma tylko 120 kcal

Domowe chipsy z air fryera robię zawsze wtedy, gdy mam ochotę na słoną przekąskę. Chipsy są pyszne i chrupią tak, jak gotowy produkt, a są przy tym o wiele mniej kaloryczne.

Biorę ziemniaki, mąkę i 3 sezonowe dodatki. Najlepsze kopytka wychodzą jesienią
12.10.2026 17:15 Biorę ziemniaki, mąkę i 3 sezonowe dodatki. Najlepsze kopytka wychodzą jesienią

W sezonie zapomnij o zwykłych kopytkach z boczkiem. Wystarczą 3 jesienne składniki, a przygotujesz prosty obiad, jak z restauracji.

Co jeść zamiast ryżu, makaronu i ziemniaków?
12.10.2026 12:06 Zdrowsze zamienniki dla ziemniaków, ryżu i makaronu

Makaron, ziemniaki i ryż to trójca, która od lat rządzi polskimi obiadami. Problem w tym, że jedząc je codziennie, łatwo wpaść w rutynę - i to nie tylko smakową. Mam kilka zamienników, po które sięgam, gdy chcę urozmaicić talerz bez rezygnowania z sytości. 

Z ugotowanych ziemniaków i grzybów zrobiłam przepyszny obiad. Na Podlasiu się zajadają
11.10.2026 05:38 Z ugotowanych ziemniaków i grzybów zrobiłam przepyszny obiad. Na Podlasiu się zajadają

Podlaskie soczewiaki to tradycyjne placki z gotowanych ziemniaków z farszem z soczewicy. Zrobiłam je w jesiennej odsłonie i zamiast strączków do środka dodałam świeże grzyby.

Jesienią nazbieraj cały kosz kasztanów. Później sobie podziękujesz
30.09.2026 09:55 Jak wykorzystać kasztany w praniu, przechowywaniu ziemniaków i odpędzaniu szkodników od roślin?

W dzieciństwie wszyscy zbieraliśmy kasztany i robiliśmy z nich ludziki. Mało kto jednak wie, że kasztany możemy wykorzystać w domu i ogrodzie na kilka sposobów. Póki jeszcze są, warto nazbierać więc całą siatkę.

Kluski z resztek ziemniaków po obiedzie
22.09.2026 11:59 Nie wyrzucam kartofli z wczoraj, dodaję 2 produkty i mieszam. O tych kluskach można pisać poematy

Zostały ziemniaki z wczorajszego obiadu, stoją w lodówce w miseczce i nikt nie ma ochoty ich odgrzewać. Znam to aż za dobrze - i przez lata też je wyrzucałem, bo "przecież to tylko resztki". Dziś robię z nich kluski śląskie, które znikają z talerza szybciej niż te świeżo gotowane. Cała robota zajmuje niecałe 20 minut, a efekt smakuje tak, jakby ktoś specjalnie gotował ziemniaki tylko na ten cel. 

Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny
15.09.2026 10:36 Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny

Pomysł na obiad z ziemniaków z poprzedniego obiadu? Jesienią wybór jest prosty. Kopytka z aromatycznym sosem grzybowym i prażonymi orzechami to obłędne danie, które przygotujesz w 30 minut.

Jak gotować ziemniaki
09.09.2026 13:06 Nie woda, mam lepszy sposób na kartofle. Ziemniaki gotuję tylko tak

Gotowanie w osolonej wodzie to klasyka, ale kucharze z doświadczeniem wiedzą, że taki duet nie wydobywa pełni smaku ziemniaków. Jeśli zamiast wody użyjesz lekkiego bulionu warzywnego, ziemniaki zyskają aromat rosołu, a ich smak zaskoczy nawet bez dodatku masła czy śmietany.

We wrześniu wrzucam do gara i podlewam piwonie. W przyszłym roku kwiatów będzie mnóstwo
05.09.2026 05:08 We wrześniu wrzucam do gara i podlewam piwonie. W przyszłym roku kwiatów będzie mnóstwo

We wrześniu nie kupuję gotowych nawozów do piwonii, przygotowuję go samodzielnie zupełnie za darmo. Jedyne, czego potrzebuję, to kuchenny odpad, który zostaje niemal po każdym obiedzie.

Stoi w jelitach kilka dni. Potem zaczyna gnić, nigdy nie jedz
03.09.2026 14:16 Stoi w jelitach kilka dni. Potem zaczyna gnić, nigdy nie jedz

Ziemniaki są pysznym dodatkiem do obiadu, a także podstawowym składnikiem klusek, czy placków. Są bardzo zdrowe, jednak tutaj ważne jest, z czym je podamy i jak je przyrządzimy. 

probiotyczne placki ziemniaczane
02.09.2026 12:56 Dodaję 1 łyżeczkę do placków ziemniaczanych. Balsam dla jelit, ma działanie probiotyczne

Lubię eksperymentować w kuchni, więc postanowiłam podkręcić smak tradycyjnych placków ziemniaczanych. 1 składnik okazał się strzałem w dziesiątkę. Placki są jeszcze lepsze, a dodatkowo wykazują probiotyczne właściwości. 

Czy rybiki szkodzą
02.09.2026 09:03 Żaden rybik tego nie przetrwa. Postaw wieczorem, rano będzie po problemie

Domowa pułapka, szczelnie zamknięta łazienka i jedna noc wystarczą, by pozbyć się rybików cukrowych. Sprawdź sprawdzone metody, które działają szybko, bezpiecznie i bez użycia środków chemicznych.

Szparagi
02.09.2026 06:09 Nie wyrzucaj końcówek szparagów. Zrobisz z nich tę pyszną zupę

Odłamywane podczas przygotowywania obiadu twarde, zdrewniałe doły szparagów najczęściej trafiają prosto do kosza. To kulinarny błąd, ponieważ to właśnie w tych fragmentach kryje się głęboki smak warzywa, co czyni je idealną bazą pod gęstą zupę ze szparagów. Wystarczy zastosować jedną technikę mechanicznej ekstrakcji włókien, aby pozbyć się łykowatości i uzyskać aksamitny krem z końcówek szparagów o restauracyjnej konsystencji.

domowy sposób na szorstkie pięty
27.08.2026 10:56 Woda po gotowaniu ziemniaków to skarb. Nie wylewaj, zrób kąpiel do stóp

Ile razy gotowaliście ziemniaki i bez zastanowienia wylewaliście wodę do zlewu? Ja robiłem tak przez lata, aż okazało się, że ta woda to gotowa kąpiel do stóp - za darmo, bez dodatkowych składników, tylko z tego, co i tak już miałem w garnku. Niżej wyjawiam, dlaczego to działa i jak to zrobić dobrze.

Placki ziemniaczane bez Thermomixa
22.08.2026 12:05 Pokazałem sąsiadce przepis na placki ziemniaczane. Rzuciła Thermomix w kąt

Moja sąsiadka ma Thermomixa, który potrafi chyba wszystko oprócz umycia okien. Kiedy pokazałem jej mój przepis na klasyczne placki ziemniaczane, była pewna, że bez tarczy do tarcia i automatycznego programu się nie obejdzie. Po jednym kęsie odłożyła maszynę do szafki i sama zaczęła ręcznie ucierać ziemniaki.

ziemniaki
10.08.2026 06:00 Nakłuwam kartofla i kładę w łazience. Brzmi dziwnie, ale rozwiązuje irytujący problem

Ziemniaki mają wiele ukrytych zastosowanie. Okazuje się, że umieszczając je w łazience, pozbędziesz się popularnego problemu. Chodzi o rybiki, które są zmorą niejednej gospodyni. Czytaj dalej, a poznasz wszystkie szczegóły sposobu, dzięki któremu pozbędziesz się robaków raz na zawsze. 

Jak zrobić piklowane ziemniaki?, fot. rimmabondarenko/canva
27.07.2026 09:13 Kroję w słupki i wkładam do słoika. Pyszne, ale nikt nie chce uwierzyć co to

Marynowanie ziemniaków w zalewie octowej z dodatkiem świeżego koperku to sprawdzona alternatywa dla klasycznych przetworów warzywnych. Do przygotowania tej przekąski najlepiej sprawdzają się sałatkowe odmiany ziemniaków, które zachowują odpowiednią strukturę i zwartość po ugotowaniu. Cały proces przygotowania wymaga podstawowych składników kuchennych i zaledwie jednej doby chłodzenia w lodówce. Jakie odmiany ziemniaków najlepiej nadają się do przygotowania pikli?Czym różni się przygotowanie marynowanych ziemniaków od tradycyjnych przetworów z ogórków?Do jakich dań i przekąsek można wykorzystać piklowane słupki ziemniaczane?

Młode ziemniaki
23.06.2026 16:20 Tomasz Strzelczyk pokazał, jak czyści młode ziemniaki. Nie wiem, jak na to wcześniej nie wpadłam

Sezonowe młode ziemniaki to absolutny rarytas, jednak ich obróbka nader często wiąże się z uciążliwym i brudzącym dłonie skrobaniem. Klasyczne cięcia narzędziami nie tylko marnują twój czas przy desce kuchennej, ale definitywnie niszczą zewnętrzną barierę ochronną, pod którą skoncentrowany jest najważniejszy smak. Technika znana z kuchennych eksperymentów Tomasza Strzelczyka całkowicie eliminuje ten problem poprzez zastosowanie prostego zjawiska tarcia.