Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Ziemniaki

Ziemniaki

Ziemniaki – co to jest? Podstawowe informacje

Ziemniaki to jedne z najbardziej popularnych warzyw na świecie. Jest to gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, gdzie „psianka ziemniak” stanowi jego oficjalną, botaniczną nazwę. Ziemniaki na masową skalę uprawiano już tysiące lat temu w Ameryce Południowej (głównie w Imperium Inków), skąd do Europy trafiły dopiero w XVI wieku.

Jedyną jadalną część ziemniaka stanowi bulwa, czyli charakteryzujące się dużą zawartością skrobi zgrubienie, tworzące się na końcach podziemnych pędów rośliny. Z uwagi na morfologię ziemniaka nie dziwi więc zupełnie, że znajduje się w nim tak wiele cennych składników odżywczych.

Swoje zastosowanie ziemniaki znajdują przede wszystkim w sztuce kulinarnej całego świata, służąc jako podstawa, składnik lub dodatek do wielu potraw. Ziemniak są jednak także rośliną pastewną i przemysłową – z ziemniaków wytwarzać można przede wszystkim spirytus i mączkę ziemniaczaną. 

Jakie są rodzaje ziemniaków?

Ziemniaki zasadniczo można skategoryzować podług dwóch kategorii. Pierwsza z nich stanowi odpowiedź na pytanie jakie są odmiany ziemniaków w sensie uprawnym. Druga wskazuje na typy kulinarne ziemniaków.

W przypadku odmian uprawnych ziemniaka wyróżnia się ich pięć: bardzo wczesne, wczesne, średnio wczesne, średnio późne i późne. Podstawą dla rozgraniczenia jest termin ich zbioru. Typy kulinarne ziemniaków dzieli się z kolei przez wzgląd na ich praktyczne zastosowanie w kuchni, wynikające z ich gatunku.

Typy kulinarne ziemniaków

Istnieją cztery typy kulinarne ziemniaków – A, B, C i D. Typ A to ziemniaki sałatkowe, wykorzystywane nie tylko do przygotowania sałatek, ale też konserw. Najpowszechniej używane są ziemniaki typu B, określane często jako wszechstronne. Idealnie sprawdzą się jako składnik zup – przyrządza się z nich także frytki czy ciasta ziemniaczane.

Często stosowanym w gastronomii ziemniakiem jest także ziemniak typu C, polecany na pyzy, puree czy placki ziemniaczane. Najmniej przydatny w sztuce kulinarnej jest typ D, charakteryzujący się dużą mączystością i suchością.

Ziemniaki – wartości odżywcze

Ziemniaki to stosunkowo zdrowe warzywa, choć ich nadmierne spożycie może prowadzić do otyłości – głównie z uwagi na dość dużą zawartość węglowodanów. W ziemniaku znajduje się jednak także dość wyraźna ilość witaminy C oraz witamin z grupy B.

Charakterystycznym elementem ziemniaków jest oczywiście skrobia. Pozytywnie wpływa ona na pracę jelit człowieka, zmniejsza ryzyko kamicy pęcherzyka żółciowego i obniża stężenie cholesterolu. Oprócz tego ziemniaki stanowią ważne źródło wielu składników mineralnych, takich jak magnez, potas, fosfor, wapń, sód, żelazo i cynk.

Pokaż więcej

Kluski z resztek ziemniaków po obiedzie
22.09.2026 11:59 Nie wyrzucam kartofli z wczoraj, dodaję 2 produkty i mieszam. O tych kluskach można pisać poematy

Zostały ziemniaki z wczorajszego obiadu, stoją w lodówce w miseczce i nikt nie ma ochoty ich odgrzewać. Znam to aż za dobrze - i przez lata też je wyrzucałem, bo "przecież to tylko resztki". Dziś robię z nich kluski śląskie, które znikają z talerza szybciej niż te świeżo gotowane. Cała robota zajmuje niecałe 20 minut, a efekt smakuje tak, jakby ktoś specjalnie gotował ziemniaki tylko na ten cel. 

Jesienią wrzucam do ziemniaków. Nie kiełkują przez całą zimę
18.09.2026 07:39 Jesienią wrzucam do ziemniaków. Nie kiełkują przez całą zimę

Jeśli podobnie, jak ja, kupujesz teraz ziemniaki od rolnika na całą zimę, koniecznie zadbaj o to, by nie zaczęły się szybko psuć. I tutaj pomoże nie tylko odpowiedni pojemnik, ale i jedna rzecz przyniesiona z jesiennego spaceru.

Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny
15.09.2026 10:36 Biorę ziemniaki z poprzedniego obiadu, grzyby i orzechy. Po 30 minutach mam obiad dla całej rodziny

Pomysł na obiad z ziemniaków z poprzedniego obiadu? Jesienią wybór jest prosty. Kopytka z aromatycznym sosem grzybowym i prażonymi orzechami to obłędne danie, które przygotujesz w 30 minut.

Jak gotować ziemniaki
09.09.2026 13:06 Nie woda, mam lepszy sposób na kartofle. Ziemniaki gotuję tylko tak

Gotowanie w osolonej wodzie to klasyka, ale kucharze z doświadczeniem wiedzą, że taki duet nie wydobywa pełni smaku ziemniaków. Jeśli zamiast wody użyjesz lekkiego bulionu warzywnego, ziemniaki zyskają aromat rosołu, a ich smak zaskoczy nawet bez dodatku masła czy śmietany.

We wrześniu wrzucam do gara i podlewam piwonie. W przyszłym roku kwiatów będzie mnóstwo
05.09.2026 05:08 We wrześniu wrzucam do gara i podlewam piwonie. W przyszłym roku kwiatów będzie mnóstwo

We wrześniu nie kupuję gotowych nawozów do piwonii, przygotowuję go samodzielnie zupełnie za darmo. Jedyne, czego potrzebuję, to kuchenny odpad, który zostaje niemal po każdym obiedzie.

Stoi w jelitach kilka dni. Potem zaczyna gnić, nigdy nie jedz
03.09.2026 14:16 Stoi w jelitach kilka dni. Potem zaczyna gnić, nigdy nie jedz

Ziemniaki są pysznym dodatkiem do obiadu, a także podstawowym składnikiem klusek, czy placków. Są bardzo zdrowe, jednak tutaj ważne jest, z czym je podamy i jak je przyrządzimy. 

probiotyczne placki ziemniaczane
02.09.2026 12:56 Dodaję 1 łyżeczkę do placków ziemniaczanych. Balsam dla jelit, ma działanie probiotyczne

Lubię eksperymentować w kuchni, więc postanowiłam podkręcić smak tradycyjnych placków ziemniaczanych. 1 składnik okazał się strzałem w dziesiątkę. Placki są jeszcze lepsze, a dodatkowo wykazują probiotyczne właściwości. 

Czy rybiki szkodzą
02.09.2026 09:03 Żaden rybik tego nie przetrwa. Postaw wieczorem, rano będzie po problemie

Domowa pułapka, szczelnie zamknięta łazienka i jedna noc wystarczą, by pozbyć się rybików cukrowych. Sprawdź sprawdzone metody, które działają szybko, bezpiecznie i bez użycia środków chemicznych.

Szparagi
02.09.2026 06:09 Nie wyrzucaj końcówek szparagów. Zrobisz z nich tę pyszną zupę

Odłamywane podczas przygotowywania obiadu twarde, zdrewniałe doły szparagów najczęściej trafiają prosto do kosza. To kulinarny błąd, ponieważ to właśnie w tych fragmentach kryje się głęboki smak warzywa, co czyni je idealną bazą pod gęstą zupę ze szparagów. Wystarczy zastosować jedną technikę mechanicznej ekstrakcji włókien, aby pozbyć się łykowatości i uzyskać aksamitny krem z końcówek szparagów o restauracyjnej konsystencji.

domowy sposób na szorstkie pięty
27.08.2026 10:56 Woda po gotowaniu ziemniaków to skarb. Nie wylewaj, zrób kąpiel do stóp

Ile razy gotowaliście ziemniaki i bez zastanowienia wylewaliście wodę do zlewu? Ja robiłem tak przez lata, aż okazało się, że ta woda to gotowa kąpiel do stóp - za darmo, bez dodatkowych składników, tylko z tego, co i tak już miałem w garnku. Niżej wyjawiam, dlaczego to działa i jak to zrobić dobrze.

Placki ziemniaczane bez Thermomixa
22.08.2026 12:05 Pokazałem sąsiadce przepis na placki ziemniaczane. Rzuciła Thermomix w kąt

Moja sąsiadka ma Thermomixa, który potrafi chyba wszystko oprócz umycia okien. Kiedy pokazałem jej mój przepis na klasyczne placki ziemniaczane, była pewna, że bez tarczy do tarcia i automatycznego programu się nie obejdzie. Po jednym kęsie odłożyła maszynę do szafki i sama zaczęła ręcznie ucierać ziemniaki.

ziemniaki
10.08.2026 06:00 Nakłuwam kartofla i kładę w łazience. Brzmi dziwnie, ale rozwiązuje irytujący problem

Ziemniaki mają wiele ukrytych zastosowanie. Okazuje się, że umieszczając je w łazience, pozbędziesz się popularnego problemu. Chodzi o rybiki, które są zmorą niejednej gospodyni. Czytaj dalej, a poznasz wszystkie szczegóły sposobu, dzięki któremu pozbędziesz się robaków raz na zawsze. 

Jak zrobić piklowane ziemniaki?, fot. rimmabondarenko/canva
27.07.2026 09:13 Kroję w słupki i wkładam do słoika. Pyszne, ale nikt nie chce uwierzyć co to

Marynowanie ziemniaków w zalewie octowej z dodatkiem świeżego koperku to sprawdzona alternatywa dla klasycznych przetworów warzywnych. Do przygotowania tej przekąski najlepiej sprawdzają się sałatkowe odmiany ziemniaków, które zachowują odpowiednią strukturę i zwartość po ugotowaniu. Cały proces przygotowania wymaga podstawowych składników kuchennych i zaledwie jednej doby chłodzenia w lodówce. Jakie odmiany ziemniaków najlepiej nadają się do przygotowania pikli?Czym różni się przygotowanie marynowanych ziemniaków od tradycyjnych przetworów z ogórków?Do jakich dań i przekąsek można wykorzystać piklowane słupki ziemniaczane?

Młode ziemniaki
23.06.2026 16:20 Tomasz Strzelczyk pokazał, jak czyści młode ziemniaki. Nie wiem, jak na to wcześniej nie wpadłam

Sezonowe młode ziemniaki to absolutny rarytas, jednak ich obróbka nader często wiąże się z uciążliwym i brudzącym dłonie skrobaniem. Klasyczne cięcia narzędziami nie tylko marnują twój czas przy desce kuchennej, ale definitywnie niszczą zewnętrzną barierę ochronną, pod którą skoncentrowany jest najważniejszy smak. Technika znana z kuchennych eksperymentów Tomasza Strzelczyka całkowicie eliminuje ten problem poprzez zastosowanie prostego zjawiska tarcia.

kotlety
22.03.2026 15:00 Na obiad zrób kotlety inaczej, niż zwykle. Zachwycą wszystkich fanów polskiej kuchni

Ten przepis zaskoczy wszystkich uczestników posiłku. Przeważnie podajemy kotlety z ziemniakami. Ty zaś tym razem podasz kotlety z ziemniaków. A właściwie – ruskie.

Duża ilość pysznych warzyw
21.03.2026 14:00 Polska jest potęgą dzięki temu 1 warzywu. Zarabiamy miliony

Ziemniaki to warzywa, które słyną z tego, że mogą być podane w wielu postaciach. Są uniwersalne i idealnie pasują do obiadu jako dodatek, któremu towarzyszy np. składnik mięsny oraz surówka. Okazuje się, że Polska w kwestii ziemniaków jest potęgą. Dlaczego? To może Cię zaskoczyć. 

ziemniaki w słoiku zalane colą
21.03.2026 12:00 Pakuję ziemniaki do słoika i wlewam coca-colę. Ten patent zasługuje na mistrzostwo świata

Marzą ci się domowe frytki, które nie będą wiotkie? To żaden problem, bo teraz możesz zrobić je własnoręcznie. Poznaj nieskomplikowany patent, dzięki któremu smażone ziemniaki wyjdą delikatne w środku i bardzo chrupiące na zewnątrz. Nie uwierzysz, co będzie ci do tego potrzebne.

Goździki wbite w ziemniaki
20.03.2026 15:00 Wbij goździki w ziemniaki. Pozbędziesz się problemu z ogrodu

Mrówki to stworzenia, które potrafią być naprawdę nieznośne i uporczywie. Oczywiście istnieją łatwo dostępne w sklepach chemikalia, które powinny sobie poradzić z tymi insektami. Jednak nigdy nie ma 100% pewności. Warto więc sięgnąć po domowy sposób, który z pewnością będzie bardzo skuteczny. 

Pyszna babka ziemniaczana
19.03.2026 15:00 Babka ziemniaczana z tym dodatkiem jest lepsza, niż z boczkiem. W sam raz na obiad w piątek

Ziemniaki to produkt, z którego można przygotować naprawdę wiele. Od placków ziemniaczanych po frytki i zapiekankę. Oczywiście nie można zapominać o tym, że są one świetnym dodatkiem do obiadu. Jednak na obiad w piątek warto podać coś innego. Babka ziemniaczana z tajemniczym składnikiem to prawdziwy rarytas. 

Krokiety ziemniaczane na patelni - łatwy przepis na wykorzystanie ziemniaków
15.03.2026 14:22 Nie odsmażam już ziemniaków z obiadu. Zamiast tego robię chrupiące krokiety. Nadzienie to hit

Zamiast po raz kolejny odsmażać ziemniaki na patelni, lepiej zrobić z nich krokiety ziemniaczane, które są proste, sycące i naprawdę robią wrażenie już po pierwszym kęsie. W tym przepisie liczy się konkretny zestaw składników - 500 g ziemniaków, jajko, mąka, bułka tarta i 350 g żółtego sera - a efekt to złota panierka i miękki, serowy środek. To dobry sposób na wykorzystanie resztek z obiadu, ale też pomysł na szybką przekąskę lub bezmięsny dodatek do drugiego dania.

Jak zrobić prażuchy z Lubelszczyzny - prosty przepis na regionalne danie
13.03.2026 14:00 To nie kopytka, a robią furorę. Ten jeden krok zmienia zwykłe ziemniaki w kultowy obiad

Prażuchy z Lubelszczyzny to jedno z tych dań, które powstały z kilku tanich składników, a dziś znów budzą ogromne zainteresowanie. W ich podstawowej wersji wystarczą ziemniaki, mąka, sól i okrasa, ale o efekcie decyduje nie lista zakupów, tylko konkretny moment przygotowania - mąkę rozsypuje się na gorących, ugotowanych ziemniakach i przez chwilę ich nie miesza. To właśnie ten prosty zabieg sprawia, że prażuchy z Lubelszczyzny są delikatne, sycące i wyraźnie inne niż kopytka czy klasyczne kluski ziemniaczane.

Tradycyjne gołąbki z kiszonej kapusty - przepis z farszem ziemniaczanym
10.03.2026 11:53 Nie zawijają ich w zwykłą kapustę. Regionalne gołąbki z lubuskiego mają prosty, ale genialny farsz

Nie biała, nie włoska i nie pekińska - w tym regionalnym przepisie główną rolę grają ukiszone liście kapusty. Gołąbki z kiszonej kapusty z farszem ziemniaczanym od lat są związane z Ziemią Lubuską, a ich receptura została oficjalnie wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych. Najbardziej zaskakuje środek - prosty, swojski i bardzo sycący, bo oparty na ziemniakach, cebuli oraz czosnku, a w wersji świątecznej podawany bez boczku.

Puree ziemniaczane
10.03.2026 09:19 Tego nie łącz z ziemniakami. Gnije i fermentuje w jelitach

Polacy ziemniaki kochają, a Polska ziemniakiem stoi - to fakt. Młode, z koperkiem, masełkiem, śmietanką, zapiekane, z grilla, puree czy frytki, ziemniaki wchodzą w każdej postaci. Ale niestety faktem jest, że niektóre połączenia spożywcze mogą powodować zgagę, zaparcia, wzdęcia lub uczucie ciężkości po posiłku. Sprawdź, z czym ziemniaków nie łączyć, żeby nie bolał brzuszek. 

Jak doprawić tłuczone ziemniaki? Gałka muszkatołowa to najlepszy trik
09.03.2026 20:03 Ten dodatek do puree zmienia wszystko. Wystarczy szczypta, a tłuczone ziemniaki smakują o niebo lepiej

Wiele osób doprawia tłuczone ziemniaki tylko solą, pieprzem i masłem, a potem dziwi się, że wciąż brakuje im tego „czegoś”. Tymczasem wystarczy naprawdę mała ilość, by zwykły dodatek do obiadu nabrał głębi, delikatnej słodyczy i eleganckiego aromatu.

Jak zrobić babkę kartoflaną? Prosty przepis z ziemniaków, kiełbasy i cebuli
09.03.2026 11:17 Nie placki, nie zapiekanka. Babka kartoflana to stary przepis, który znów robi furorę

Babka kartoflana to jedno z tych dań, które sycą już samym zapachem z piekarnika. W tej wersji bazą jest 1 kg ziemniaków, 3 jajka, 300 g słoniny, 2 cienkie pętka kiełbasy i 2 cebule, a całość piecze się 40-50 minut w 150 stopniach C. Efekt jest bardzo konkretny - rumiany wierzch, miękki środek i smak, który najlepiej wypada podany od razu po upieczeniu albo po odsmażeniu, koniecznie z kwaśnym mlekiem.

None
05.03.2026 11:34 Ten strudel ziemniaczany robi furorę na obiad. Chrupie jak marzenie i ma tylko kilka składników

Aż trudno uwierzyć, że z tak prostych składników można przygotować tak smaczne danie. Ziemniaki w tej postaci są doprawdy czymś więcej niż zwykłym dodatkiem. Strudel ziemniaczany to pomysł na ziemniaki, który wygląda „jak coś ekstra”, a robi się go z rzeczy, które zwykle już są w kuchni: ziemniaki, cebula, jajka, odrobina szynki i ciasto na strudel. W środku jest kremowo i konkretnie, a na wierzchu wychodzi złocista, chrupiąca warstwa – całość piecze się w 200°C przez ok. 20 minut i daje 4 porcje.

Krojenie ziemniaków przed gotowaniem – czy to błąd? Jak gotować ziemniaki, by nie traciły wartości
25.02.2026 11:36 To dlatego ziemniaki się rozpadają i tracą smak. Jeden błąd przed gotowaniem popełniają niemal wszyscy

Jeśli robisz krojenie ziemniaków przed gotowaniem, najczęściej „oszczędzasz czas” tylko pozornie – bo w praktyce oddajesz część tego, co w ziemniaku najlepsze, do wody z garnka. Dietetyczka Małgorzata Mękus zwraca uwagę, że najmniej tracimy, gdy ziemniaki gotujemy w całości – najlepiej ze skórką. A jeśli lubisz ziemniaki w wersji „lżejszej” – też da się to ograć, ale trzeba znać prostą zasadę.

Placki ziemniaczane robię tylko metodą 1:1. Wychodzą idealnie chrupiące
17.02.2026 11:30 Placki ziemniaczane robię tylko metodą 1:1. Wychodzą idealnie chrupiące

Sekret chrupiących placków ziemniaczanych? Proporcja 1:1. Gdy raz ją poznasz, skórka zawsze zatrzeszczy pod zębami, a środek pozostanie kremowy. Kluczem jest sposób tarcia ziemniaków i trzymanie się kilku kuchennych reguł. Talerz znika szybciej, niż zdążysz rozgrzać kolejną patelnię.