Ziemniaki to jedne z najbardziej popularnych warzyw na świecie. Jest to gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, gdzie „psianka ziemniak” stanowi jego oficjalną, botaniczną nazwę. Ziemniaki na masową skalę uprawiano już tysiące lat temu w Ameryce Południowej (głównie w Imperium Inków), skąd do Europy trafiły dopiero w XVI wieku.
Jedyną jadalną część ziemniaka stanowi bulwa, czyli charakteryzujące się dużą zawartością skrobi zgrubienie, tworzące się na końcach podziemnych pędów rośliny. Z uwagi na morfologię ziemniaka nie dziwi więc zupełnie, że znajduje się w nim tak wiele cennych składników odżywczych.
Swoje zastosowanie ziemniaki znajdują przede wszystkim w sztuce kulinarnej całego świata, służąc jako podstawa, składnik lub dodatek do wielu potraw. Ziemniak są jednak także rośliną pastewną i przemysłową – z ziemniaków wytwarzać można przede wszystkim spirytus i mączkę ziemniaczaną.
Ziemniaki zasadniczo można skategoryzować podług dwóch kategorii. Pierwsza z nich stanowi odpowiedź na pytanie jakie są odmiany ziemniaków w sensie uprawnym. Druga wskazuje na typy kulinarne ziemniaków.
W przypadku odmian uprawnych ziemniaka wyróżnia się ich pięć: bardzo wczesne, wczesne, średnio wczesne, średnio późne i późne. Podstawą dla rozgraniczenia jest termin ich zbioru. Typy kulinarne ziemniaków dzieli się z kolei przez wzgląd na ich praktyczne zastosowanie w kuchni, wynikające z ich gatunku.
Istnieją cztery typy kulinarne ziemniaków – A, B, C i D. Typ A to ziemniaki sałatkowe, wykorzystywane nie tylko do przygotowania sałatek, ale też konserw. Najpowszechniej używane są ziemniaki typu B, określane często jako wszechstronne. Idealnie sprawdzą się jako składnik zup – przyrządza się z nich także frytki czy ciasta ziemniaczane.
Często stosowanym w gastronomii ziemniakiem jest także ziemniak typu C, polecany na pyzy, puree czy placki ziemniaczane. Najmniej przydatny w sztuce kulinarnej jest typ D, charakteryzujący się dużą mączystością i suchością.
Ziemniaki to stosunkowo zdrowe warzywa, choć ich nadmierne spożycie może prowadzić do otyłości – głównie z uwagi na dość dużą zawartość węglowodanów. W ziemniaku znajduje się jednak także dość wyraźna ilość witaminy C oraz witamin z grupy B.
Charakterystycznym elementem ziemniaków jest oczywiście skrobia. Pozytywnie wpływa ona na pracę jelit człowieka, zmniejsza ryzyko kamicy pęcherzyka żółciowego i obniża stężenie cholesterolu. Oprócz tego ziemniaki stanowią ważne źródło wielu składników mineralnych, takich jak magnez, potas, fosfor, wapń, sód, żelazo i cynk.
Pokaż więcej
Ciapkapusta brzmi jak nazwa, której nie da się zapomnieć, a mimo to poza Śląskiem niewiele osób wie, co się pod nią kryje. To proste danie z dwóch składników, które prawdopodobnie już masz w kuchni. Pokażę wam, dlaczego warto po nie sięgnąć, zanim zrobi się o nim głośno w całej Polsce.
Pomysł na szybki obiad z mąki i ziemniaków? Tradycyjne prażuchy! Te kluski robię w jednym garnku i wykładam łyżką na talerz. Prażuchy podaję z okrasą z masła i cebulki lub z wędzonego boczku. W tym daniu nie może zabraknąć także szklanki kefiru lub maślanki.
Pyzy ziemniaczane mają złą sławę ciężkiego, zbitego dania, które zalega na żołądku na resztę dnia. Winna jest zwykle proporcja składników, nie sam przepis, bo zbyt dużo mąki w stosunku do ziemniaków daje właśnie ten gumowaty, ciężki efekt. Od kiedy trzymam się jednej, prostej proporcji, moje pyzy wychodzą puszyste i lekkie, mimo że robię je dokładnie z tych samych składników co zawsze.
Ziemniaki potrafią szybko wypuścić kiełki, stracić jędrność i pokryć się zielonymi plamami. Dlatego podczas przechowywania szczególną uwagę zwracam na temperaturę, dostęp światła i odpowiednią wentylację. Popularnym patentem jest także umieszczenie jednego jabłka wśród ziemniaków. Nie daje ono jednak gwarancji zahamowania kiełkowania. Najważniejsze pozostają właściwe warunki, które pozwalają przechowywać zdrowe bulwy nawet przez kilka miesięcy.
Uwielbiam kluski śląskie i często robię je na obiad, np. z roladą, czy sosem grzybowym. Kluchy zawsze przyrządzam metodą 4:1:1, dzięki czemu łatwo się je wyrabia i są mięciutkie, jak chmurka. Sekretem są tutaj odpowiednie proporcje podstawowych składników.
Kopytka zawsze przygotowuję sprawdzoną metodą 2:1:1. Wychodzą doskonałe. Gotowe kopytka podaję z ulubionymi dodatkami, rozpływają się w ustach, a moja rodzina je uwielbia.
Jeśli podobnie, jak ja, kupujesz teraz ziemniaki od rolnika na całą zimę, koniecznie zadbaj o to, by nie zaczęły się szybko psuć. I tutaj pomoże nie tylko odpowiedni pojemnik, ale i jedna rzecz przyniesiona z jesiennego spaceru.
Zaskakujące, jak bardzo zagraniczna kuchnia może trafiać w gusta Polaków. Idealnym na to przykładem jest narodowe danie duńskie w postaci pieczonego boczku. Tradycyjnie podaje się go z ziemniakami oraz sosem pietruszkowym. Na samą myśl cieknie ślinka.
Jedzenie najlepiej smakuje zaraz po przyrządzeniu. Często jednak robimy na zapas większą porcję, którą następnie musimy odgrzewać. Czy wiecie jednak, że są produkty, których absolutnie nie powinno się zostawiać „na potem"? Zignorowanie tej zasady może skutkować poważnym zatruciem pokarmowym.
Przesolenie ziemniaków nie raz przytrafiło się każdemu. Niektórzy od razu je wyrzucają, inni próbują ratować. Moim sposobem na przesolone ziemniaki jest puree, ale robię je w nieco inny sposób, niż normalnie.
Domowe chipsy z air fryera robię zawsze wtedy, gdy mam ochotę na słoną przekąskę. Chipsy są pyszne i chrupią tak, jak gotowy produkt, a są przy tym o wiele mniej kaloryczne.
W sezonie zapomnij o zwykłych kopytkach z boczkiem. Wystarczą 3 jesienne składniki, a przygotujesz prosty obiad, jak z restauracji.
Makaron, ziemniaki i ryż to trójca, która od lat rządzi polskimi obiadami. Problem w tym, że jedząc je codziennie, łatwo wpaść w rutynę - i to nie tylko smakową. Mam kilka zamienników, po które sięgam, gdy chcę urozmaicić talerz bez rezygnowania z sytości.
Podlaskie soczewiaki to tradycyjne placki z gotowanych ziemniaków z farszem z soczewicy. Zrobiłam je w jesiennej odsłonie i zamiast strączków do środka dodałam świeże grzyby.
W dzieciństwie wszyscy zbieraliśmy kasztany i robiliśmy z nich ludziki. Mało kto jednak wie, że kasztany możemy wykorzystać w domu i ogrodzie na kilka sposobów. Póki jeszcze są, warto nazbierać więc całą siatkę.
Zostały ziemniaki z wczorajszego obiadu, stoją w lodówce w miseczce i nikt nie ma ochoty ich odgrzewać. Znam to aż za dobrze - i przez lata też je wyrzucałem, bo "przecież to tylko resztki". Dziś robię z nich kluski śląskie, które znikają z talerza szybciej niż te świeżo gotowane. Cała robota zajmuje niecałe 20 minut, a efekt smakuje tak, jakby ktoś specjalnie gotował ziemniaki tylko na ten cel.
Pomysł na obiad z ziemniaków z poprzedniego obiadu? Jesienią wybór jest prosty. Kopytka z aromatycznym sosem grzybowym i prażonymi orzechami to obłędne danie, które przygotujesz w 30 minut.
Gotowanie w osolonej wodzie to klasyka, ale kucharze z doświadczeniem wiedzą, że taki duet nie wydobywa pełni smaku ziemniaków. Jeśli zamiast wody użyjesz lekkiego bulionu warzywnego, ziemniaki zyskają aromat rosołu, a ich smak zaskoczy nawet bez dodatku masła czy śmietany.
We wrześniu nie kupuję gotowych nawozów do piwonii, przygotowuję go samodzielnie zupełnie za darmo. Jedyne, czego potrzebuję, to kuchenny odpad, który zostaje niemal po każdym obiedzie.
Ziemniaki są pysznym dodatkiem do obiadu, a także podstawowym składnikiem klusek, czy placków. Są bardzo zdrowe, jednak tutaj ważne jest, z czym je podamy i jak je przyrządzimy.
Lubię eksperymentować w kuchni, więc postanowiłam podkręcić smak tradycyjnych placków ziemniaczanych. 1 składnik okazał się strzałem w dziesiątkę. Placki są jeszcze lepsze, a dodatkowo wykazują probiotyczne właściwości.
Domowa pułapka, szczelnie zamknięta łazienka i jedna noc wystarczą, by pozbyć się rybików cukrowych. Sprawdź sprawdzone metody, które działają szybko, bezpiecznie i bez użycia środków chemicznych.
Odłamywane podczas przygotowywania obiadu twarde, zdrewniałe doły szparagów najczęściej trafiają prosto do kosza. To kulinarny błąd, ponieważ to właśnie w tych fragmentach kryje się głęboki smak warzywa, co czyni je idealną bazą pod gęstą zupę ze szparagów. Wystarczy zastosować jedną technikę mechanicznej ekstrakcji włókien, aby pozbyć się łykowatości i uzyskać aksamitny krem z końcówek szparagów o restauracyjnej konsystencji.
Ile razy gotowaliście ziemniaki i bez zastanowienia wylewaliście wodę do zlewu? Ja robiłem tak przez lata, aż okazało się, że ta woda to gotowa kąpiel do stóp - za darmo, bez dodatkowych składników, tylko z tego, co i tak już miałem w garnku. Niżej wyjawiam, dlaczego to działa i jak to zrobić dobrze.
Moja sąsiadka ma Thermomixa, który potrafi chyba wszystko oprócz umycia okien. Kiedy pokazałem jej mój przepis na klasyczne placki ziemniaczane, była pewna, że bez tarczy do tarcia i automatycznego programu się nie obejdzie. Po jednym kęsie odłożyła maszynę do szafki i sama zaczęła ręcznie ucierać ziemniaki.
Ziemniaki mają wiele ukrytych zastosowanie. Okazuje się, że umieszczając je w łazience, pozbędziesz się popularnego problemu. Chodzi o rybiki, które są zmorą niejednej gospodyni. Czytaj dalej, a poznasz wszystkie szczegóły sposobu, dzięki któremu pozbędziesz się robaków raz na zawsze.
Marynowanie ziemniaków w zalewie octowej z dodatkiem świeżego koperku to sprawdzona alternatywa dla klasycznych przetworów warzywnych. Do przygotowania tej przekąski najlepiej sprawdzają się sałatkowe odmiany ziemniaków, które zachowują odpowiednią strukturę i zwartość po ugotowaniu. Cały proces przygotowania wymaga podstawowych składników kuchennych i zaledwie jednej doby chłodzenia w lodówce. Jakie odmiany ziemniaków najlepiej nadają się do przygotowania pikli?Czym różni się przygotowanie marynowanych ziemniaków od tradycyjnych przetworów z ogórków?Do jakich dań i przekąsek można wykorzystać piklowane słupki ziemniaczane?
Sezonowe młode ziemniaki to absolutny rarytas, jednak ich obróbka nader często wiąże się z uciążliwym i brudzącym dłonie skrobaniem. Klasyczne cięcia narzędziami nie tylko marnują twój czas przy desce kuchennej, ale definitywnie niszczą zewnętrzną barierę ochronną, pod którą skoncentrowany jest najważniejszy smak. Technika znana z kuchennych eksperymentów Tomasza Strzelczyka całkowicie eliminuje ten problem poprzez zastosowanie prostego zjawiska tarcia.