Wlej codziennie łyżkę tego oleju do sałatki. Badania pokazują, co robi z cholesterolem
Olej arganowy kojarzy mi się głównie z kosmetykami - butelkami do włosów i kremami, które stoją w drogeriach obok argan jako hasło reklamowe. Dopiero gdy zaczęłam szukać, co tak naprawdę wiadomo o nim w kontekście jedzenia, a nie pielęgnacji, trafiłam na serię badań, które pokazują coś więcej niż marketingowe hasła.
Olej tłoczy się z nasion drzewa arganowego, które rośnie niemal wyłącznie w południowo-zachodnim Maroku. Tamtejsi mieszkańcy jedzą go od pokoleń, maczając w nim chleb na śniadanie albo polewając nim kuskus, więc naukowcy z regionu mieli naturalny powód, żeby sprawdzić, czy ten zwyczaj ma realne przełożenie na zdrowie.
Co dokładnie znajduje się w butelce
Olej arganowy w dużej mierze składa się z kwasów tłuszczowych jednonienasyconych i wielonienasyconych, podobnych do tych znanych z oliwy z oliwek. Do tego dochodzi spora dawka witaminy E, czyli tokoferolu, który działa jako naturalny antyoksydant, oraz związki zwane polifenolami, odpowiedzialne za lekko orzechowy smak oleju.
To właśnie połączenie tych trzech składników, tj. tłuszczów, witaminy E i polifenoli, naukowcy wskazują jako powód, dla którego olej arganowy budzi zainteresowanie w badaniach nad sercem i układem krążenia.
Zobacz też: Ma więcej witaminy C, niż pigwa i cytryna. Wrzuć do słoika i dodawaj do herbaty
Co pokazują badania na cholesterolu i sercu
W jednym z pierwszych większych badań, przeprowadzonym w Maroku, porównano osoby regularnie jedzące olej arganowy z tymi, które go nie spożywały. U osób jedzących olej poziom “złego” cholesterolu LDL był o 12,7% niższy, a dodatkowo miały one więcej antyoksydantów we krwi niż osoby niejedzące oleju.
Kolejne badanie, tym razem z udziałem 40 zdrowych osób, poszło o krok dalej - uczestnicy jedli 15 gramów oleju arganowego dziennie z tostowanym chlebem przez 30 dni. Po tym czasie ich poziom cholesterolu całkowitego spadł o około 14,6%, LDL o 16%, a trójglicerydy o niemal 21%. Podobne badanie z udziałem 60 mężczyzn wykazało z kolei spadek trójglicerydów o 17,5% po trzech tygodniach spożywania oleju zamiast masła.
Czy olej arganowy działa też poza sercem
W badaniach laboratoryjnych, prowadzonych na komórkach, a nie na ludziach, związki z oleju arganowego spowalniały wzrost komórek raka prostaty. To ważne zastrzeżenie. Takie testy w probówce nie oznaczają, że olej leczy czy zapobiega nowotworom u człowieka, tylko że sam mechanizm działania polifenoli wygląda obiecująco i zasługuje na dalsze badania.
Inne badanie porównało, jak dobrze organizm wchłania polifenole z oleju arganowego w porównaniu z oliwą z oliwek, symulując proces trawienia w warunkach laboratoryjnych. Wyniki pokazały, że olej arganowy wypada w tym porównaniu konkurencyjnie, choć badacze zaznaczają, że to wciąż wczesny etap badań nad jego biodostępnością.
Jak wprowadzić go do swojej kuchni
Olej arganowy do celów spożywczych kupuję wyłącznie w wersji opisanej jako jadalna, bo wersja kosmetyczna bywa inaczej tłoczona i nie nadaje się do jedzenia. Polewam nim gotowe dania - sałatki, hummus, pieczone warzywa - zamiast podgrzewać go na patelni, bo w wysokiej temperaturze traci część swoich właściwości, podobnie jak oliwa z oliwek.
W badaniach dawka, która przynosiła efekty, to zwykle 15 gramów dziennie, czyli mniej więcej jedna łyżka stołowa. To niewiele, ale olej arganowy jest też wyraźnie droższy od oliwy, więc traktuję go bardziej jako dodatek smakowy z korzyścią przy okazji, nie jak podstawowy tłuszcz w kuchni.
Warto pamiętać, że większość tych badań miała niewielkie grupy uczestników, od 20 do 60 osób, więc nie zastępują one diety ani leczenia, a jedynie wskazują kierunek, w którym warto patrzeć. Jeśli ktoś ma problemy z cholesterolem, lepiej potraktować olej arganowy jako ciekawy dodatek do rozmowy z lekarzem, a nie samodzielne rozwiązanie.
Zobacz też: Prosty, jednogarnkowy obiad z grzybów leśnych. 100 razy lepszy niż sos i zupa
Źródła:
- Drissi A, Girona J, Cherki M, Godàs G, Derouiche A, El Messal M, Saile R, Kettani A, Solà R, Masana L, Adlouni A. “Evidence of hypolipemiant and antioxidant properties of argan oil derived from the argan tree (Argania spinosa)”. Clinical Nutrition, 2004, 23(5), 1159-1166.
- Sour S, Belarbi M, Khaldi D i in. “Argan oil improves surrogate markers of CVD in humans”. British Journal of Nutrition, 2012, 107, 1800-1805.
- Derouiche A, Cherki M, Drissi A, Bamou Y, El Messal M, Idrissi-Oudghiri A, Lecerf JM, Adlouni A. “Nutritional intervention study with argan oil in man: effects on lipids and apolipoproteins”. Annals of Nutrition and Metabolism, 2005, 49(3), 196-201.
- Bennani H, Drissi A, Giton F, Kheuang L, Fiet J, Adlouni A. “Antiproliferative effect of polyphenols and sterols of virgin argan oil on human prostate cancer cell lines”. Cancer Detection and Prevention, 2007, 31(1), 64-69.
