Zapychają żyły, niszczą serce. Polacy się zajadają
Polacy wciąż się nimi zajadają - mowa o tłuszczach trans, które trafiają na stoły pod różną postacią - drożdżówek, margaryny, fast foodów, krakersów. Produkty wysokoprzetworzone są głównym winowajcą zaburzeń gospodarki lipowej, przyspieszają rozwój miażdżycy, mogą prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2, zawałów i udarów. Gdzie znajdziemy tłuszcze trans?
Czym są tłuszcze trans?
Tłuszcze trans to rodzaj nienasyconych kwasów tłuszczowych o zmienionej strukturze chemicznej (tzw. konfiguracja trans). Powstają głównie podczas przemysłowego uwodorniania olejów roślinnych, czyli procesu, który zamienia płynny olej w bardziej stały tłuszcz (np. margarynę twardą). Tłuszcze trans:
- podnoszą poziom „złego” cholesterolu LDL
- obniżają „dobry” cholesterol HDL
- zwiększają ryzyko miażdżycy
- podnoszą ryzyko chorób serca i udaru
- sprzyjają stanom zapalnym w organizmie
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ograniczenie ich do poniżej 1% dziennej energii (czyli praktycznie do minimum). Ich popularność w przemyśle spożywczym nie jest przypadkowa — wydłużają trwałość produktów, poprawiają ich konsystencję i smak, a jednocześnie są tanie. Niestety, dla zdrowia stanowią jedno z największych zagrożeń dietetycznych XXI wieku.
Gdzie indziej zakazane
W innych krajach tłuszcze trans są zakazane - Dania była pierwszym krajem, który wprowadził zdecydowany zakaz ich stosowania. Już w 2003 roku ustalono tam limit 2 g na 100 g tłuszczu w produktach spożywczych. W ciągu kilku lat liczba zgonów wśród mieszkańców z powodu chorób serca znacząco spadła. Za Danią szybko poszły kolejne kraje - Austria, Norwegia, Islandia, Kanada, USA, Singapur czy Oman. Dzięki takim regulacjom już 43 kraje chronią swoich obywateli przed tym niebezpiecznym składnikiem.
W Polsce ograniczenia obowiązują dopiero od 2021 roku. Na mocy unijnego rozporządzenia wprowadzono limit 2 g tłuszczów trans na 100 g tłuszczu, ale producenci wciąż nie mają obowiązku informowania o ich zawartości na etykietach. Dlatego produkty z tym składnikiem wciąż można znaleźć na półkach.
Jak się uchronić?
Trzeba wiedzieć, gdzie szukać tłuszczy trans. Do produktów, w których mogą być obecne, zaliczamy:
- twarde margaryny starego typu
- ciastka, wafelki, kremy cukiernicze
- tanie wyroby cukiernicze
- fast food smażony w wielokrotnie używanym tłuszczu
- produkty z napisem: „częściowo uwodorniony tłuszcz roślinny”
Jak unikać produktów z tłuszczami trans?
- czytaj skład – unikaj „częściowo uwodornionych tłuszczów”
- ogranicz wysoko przetworzone słodycze
- wybieraj naturalne tłuszcze: oliwę, olej rzepakowy, orzechy
- unikaj wielokrotnie smażonych potraw
