mazurek
wikimedia/ licencja CC 3.0 / SpiderMum

Mazurek wielkanocny z kajmakiem, orzechami i bakaliami

Kolorowy, nieoczywisty, ale zawsze strojny i słodki. Wielkanocny mazurek to tradycyjne polskie ciasto, które przywędrowało na nasze stoły aż z Turcji. Dzisiaj prezentujemy jedną z jego wielu wersji: mazurek kajmakowy.

Mazurek, czyli wielkanocne ciasto. Różne oblicza mazurka

Trudno wyobrazić sobie święta wielkanocne bez mazurka. To bardzo słodkie, niskie ciasto, które często jest składane z różnego rodzaju płatów. Mogą być one biszkoptowe, kruche lub marcepanowe, pokrywane masami różnego rodzaju: kajmakowymi, orzechowymi lub migdałowymi, przekładane dżemami, konfiturami, polewane lukrem. Ich wierzch zdobią bakalie, orzechy, migdały i suszone owoce, zazwyczaj ułożone we wzory o świątecznym charakterze. Mazurek może mieć różne kształty; najczęściej jest to kwadrat, ale spotykamy również owalne mazurki, kształtem przypominające wielkanocne jajo. Tak naprawdę każdy mazurek jest inny, niepowtarzalny: jego smak i wygląd zależy od kreatywności tego, kto go piecze.

Dlaczego pieczemy mazurek na Wielkanoc?

Na początku warto zaznaczyć, że wbrew powszechnej opinii mazurek nie jest polskim ciastem. Prawdopodobnie przywędrował do nas z Turcji, a w naszej tradycji zakorzenił się w XVII wieku. Dlaczego pieczemy mazurek właśnie na Wielkanoc? Właściwie trudno odpowiedzieć na to pytanie. Jest to tradycja przekazywana z pokolenia na pokolenie, a wyjątkowo ozdobny wygląd mazurka miał podkreślić doniosłość Świąt Wielkanocnych. Wiemy, że jego nazwa jest związana z Mazowszem, ponieważ to właśnie tam mazurek był swego czasu najbardziej popularny, a „mazur” określało osobę pochodzącą właśnie z tamtych stron. To wyjątkowe, barwne ciasto miało stanowić nagrodę dla wszystkich, którzy wytrwali okres Wielkiego Postu.

Masa kajmakowa do mazurka na 3 sposoby

Kajmakiem nazywamy krem, który ma postać słodkiej, gęstniejącej masy. Masa z kajmaku stanowi jeden z podstawowych wyróżników naszego przepisu na ciasto mazurek. Masę kajmakową z powodzeniem możemy użyć nie tylko do ciasta, lecz także wafli i różnego rodzaju ciastek, np. kruchych. Co ciekawe, kajmak możemy przygotować aż na 3 sposoby! Pierwszy z nich, najbardziej znany, polega na zagotowaniu 3 szklanek mleka o zawartości tłuszczu 3,2% razem ze szklanką cukru i połową kostki masła. Na początku rozpuść masło w rondelku, potem dodaj do niego cukier, a gdy się rozpuści, powoli dolewaj mleko. Gotuj przez około 40 minut, aż do zgęstnienia masy. Drugim sposobem jest przygotowanie masy z 500 ml śmietanki 36% i połowy szklanki cukru. W tym przypadku również wystarczy zagotować składniki na małym ogniu. Ostatni, najprostszy sposób polega na podgrzaniu puszki z mlekiem skondensowanym w garnku z wodą. Jej poziom powinien sięgać nad puszkę. Twoja masa kajmakowa będzie gotowa po około 2 godzinach.

Przepis na mazurek kajmakowy

Składniki:

Na kruchy spód mazurka:

  • 300 g mąki pszennej (krupczatki)
  • 200 g zimnego masła
  • 80 g cukru pudru
  • 2 żółtka
  • szczypta soli

Na masę kajmakową:

  • 500 ml śmietanki 36%
  • 1/2 szklanki cukru

Dodatkowo:

  • orzechy (dowolne)
  • migdały w płatkach
  • suszona żurawina

Przygotowanie:

Do dużej miski włóż pokrojone zimne masło. Oddziel białka od żółtek i dodaj żółtka. Białka możesz wykorzystać do upieczenia bezików na bazie cukru pudru i soku z cytryny. Wsyp cukier puder i szczyptę soli. Utrzyj wszystkie składniki.
Przesiej do miski mąkę pszenną, najlepiej krupczatkę. Ugnieć ciasto na jednolitą masę. Uformuj z niej kulę, owiń folią i włóż do lodówki.
W międzyczasie przygotuj formę o wymiarach 35 cm x 25 cm lub 30 x 20 cm. Natłuść ją masłem i wyłóż papierem do pieczenia.
Wyjmij ciasto z lodówki, rozwałkuj i pokrój na plastry. Wyłóż nimi spód i boki formy.
Nagrzej piekarnik do 190 stopni. Piecz przez około 20 minut, aż ciasto nabierze złotego koloru. Po wyjęciu pozostaw do wystudzenia.
Teraz przygotuj masę kajmakową. Wlej do małego rondelka 500 ml śmietanki 36% z dodatkiem cukru. Zagotuj, co chwilę mieszając aż do zgęstnienia. Masa powinna nabrać żółtawego koloru. Również odstaw do wystudzenia.
Posmaruj upieczone ciasto masą kajmakową. Udekoruj mazurka dowolnymi orzechami, migdałami w płatkach i suszonymi owocami, np. żurawiną lub morelami.

Następny artykuł