Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Produkty > Nie tylko wędliny w tej samej grupie, co azbest. Te produkty też mogą zwiększać ryzyko raka
Amelia Konopnicka
Amelia Konopnicka 25.02.2026 15:53

Nie tylko wędliny w tej samej grupie, co azbest. Te produkty też mogą zwiększać ryzyko raka

Nie tylko wędliny w tej samej grupie, co azbest. Te produkty też mogą zwiększać ryzyko raka
Fot. Shutterstock

Konserwanty w żywności nie siedzą już tylko w parówkach i chipsach - badania oparte na danych ponad 105 tys. osób obserwowanych przez lata sugerują, że część popularnych dodatków może wiązać się z nieco wyższym ryzykiem niektórych nowotworów.

Konserwanty w żywności - co dokładnie pokazały badania i dlaczego nie warto panikować

Wyniki dużej obserwacji wskazują, że część konserwantów w żywności (m.in. sorbiniany, niektóre siarczyny, azotyny/azotany oraz kilka innych dodatków) może być powiązana z podwyższonym ryzykiem wybranych nowotworów. Jednocześnie badacze podkreślają, że to korelacja, nie dowód przyczyny, a wiele konserwantów nie wykazało podobnego efektu. Dena Champion uspokaja: 

„Nie możemy jednoznacznie stwierdzić, że to konserwanty powodują raka. Istnieje wiele czynników ryzyka, a dieta jest tylko jednym z nich.”

Konserwanty w żywności - gdzie „ukrywają się” najczęściej (i te produkty zaskakują)

Jeśli myślisz, że konserwanty w żywności to wyłącznie wędliny - łatwo się zdziwić. Na liście „codzienniaków” pojawiają się też wino i piwo, suszone owoce, płatki śniadaniowe, sery oraz popularne sosy typu ketchup. Dr Anton Bilchik mówi wprost: „To nie tylko kiełbasy czy parówki - Konserwanty są obecne w wielu produktach, po które sięgamy codziennie, często nie zdając sobie z tego sprawy.” Najprostsza zasada zakupowa? Im krótszy i bardziej zrozumiały skład, tym lepiej.

Co ważne - w analizie sprawdzono 17 konserwantów, a większość z nich nie wykazała związku z ryzykiem raka, więc nie ma tu miejsca na panikę. Jest za to miejsce na sprytny plan: jak kupować i gotować tak, by ograniczyć konserwanty w żywności, ale nie popaść w skrajności.

Konserwanty w żywności - 7 prostych zasad, które od razu obniżają „kontakt” z dodatkam

1) Zaczynaj zakupy od świeżych rzeczy (warzywa, owoce, nabiał), a dopiero potem sięgaj po przetworzone - jak radzi dr Bilchik: 

„Warto zaczynać zakupy od świeżych warzyw, owoców i nabiału, a dopiero potem sięgać po żywność przetworzoną”. 

2) Rotuj przekąski - nie jedz codziennie tego samego „gotowca”. 
3) Czytaj etykiety: wypatruj szczególnie azotynów/azotanów w wędlinach i siarczynów w suszu/napojach. 
4) Wybieraj wersje „bez dodatku konserwantów”, ale sprawdzaj, czym je zastąpiono. 
5) Rób proste sosy w domu. 
6) Traktuj wędliny jako dodatek, nie bazę posiłku. 
7) I najważniejsze - bez strachu: Lisa Moskovitz uspokaja: 

„Okazjonalna kanapka z delikatesów czy kieliszek wina nie są powodem do paniki, jeśli na co dzień dbamy o zrównoważoną dietę.”

Konserwanty w żywności - podsumowanie

Konserwanty w żywności to temat, który łatwo rozkręca emocje - a tu najbardziej opłaca się spokojna, praktyczna strategia. Badania sugerują, że niektóre dodatki mogą wiązać się z wyższym ryzykiem chorób, ale jednocześnie wciąż brakuje twardego „to one są przyczyną” i wiele konserwantów nie wykazało związku z ryzykiem raka. Najlepsze, co możesz zrobić na co dzień, to zmniejszyć częstotliwość jedzenia produktów wysokoprzetworzonych, częściej gotować prosto i czytać etykiety bez obsesji - bo to daje realny efekt bez życia w ciągłym „zakazie”.

Wybór Redakcji
Wołowina
Alarm w UE. Tony skażonej wołowiny z Brazylii trafiły na europejskie stoły
Czy można pić zieloną herbatę z cytryną codziennie – przeciwwskazania
Przyspieszy metabolizm i rozprawi się z cholesterolem. Zawsze dodaję do zielonej herbaty
Jajka
GIS pilnie wycofuje jajka ze sprzedaży. Na skorupkach groźna bakteria
Czarna kawa na tłuszcz trzewny - czy pomaga?
Ten napój rozprawi się z tłuszczem trzewnym. Wystarczy mniej niż dwie filiżanki dziennie
Kotlet schabowy
Z tym nie łącz schabowych. To najgorsze dodatki do kotleta
grzyby w koszyku
Rozpoznasz grzyby po zdjęciach? Quiz dla doświadczonych grzybiarzy
Wybór Redakcji