Nie tylko ryba i ziemniaki - 3 postne dania na Wielki Post. Kilka składników i gotowe

Postne dania na Wielki Post: dorsz ze szpinakiem z piekarnika (inspiracja śródziemnomorska)

Jeśli ma być prosto i „bez stania” - piekarnik załatwia temat. To pierwsze z 3 postnych dań na Wielki Post opiera się na klasycznym połączeniu ryby i cytryny, które często spotkasz w kuchni śródziemnomorskiej. Dorsz jest delikatny, więc klucz to krótki czas pieczenia i warstwa szpinaku, która pomaga utrzymać soczystość. 

Ważne: osusz filety ręcznikiem papierowym - wtedy przyprawy lepiej „siadają”, a ryba nie puszcza niepotrzebnie wody. A cytryna? Dodaje świeżości i podbija smak - dlatego w piątki wracam do niej regularnie.

Przepis: Pieczony dorsz ze szpinakiem

Składniki

• 4 filety z dorsza
• 300 g świeżego szpinaku
• 2 ząbki czosnku, posiekane
• 1 cebula, posiekana
• 2 łyżki masła
• sok z 1 cytryny
• sól i pieprz do smaku
• 2 łyżki oliwy z oliwek

Przygotowanie:

• Rozgrzej piekarnik do 180 stopni C.
• Oczyść i opłucz filety z dorsza, osusz papierowym ręcznikiem. Natrzyj solą, pieprzem i sokiem z cytryny.
• Na patelni rozgrzej łyżkę oliwy z oliwek, dodaj cebulę i czosnek, smaż kilka minut aż zmiękną. Dodaj szpinak i smaż, aż zwiędnie.
• Na blasze do pieczenia rozsmaruj masło i ułóż filety z dorsza.
• Na każdy filet nałóż szpinak.
• Dopraw solą i pieprzem, skrop pozostałą oliwą.
• Piecz 15-20 minut - dorsz ma być miękki w środku i lekko przyrumieniony.
• Podawaj ze świeżą sałatką lub pieczywem.

Przechowywanie:

• W lodówce: do 24 godzin, szczelnie zamknięty pojemnik.
• Odgrzewanie: najlepiej krótko w piekarniku lub na patelni pod przykryciem - mikrofalówka częściej przesusza rybę.

Zobacz też (ryba na piątek): https://gotowanie.smakosze.pl/ryba-pieczona-na-warzywach-rm-230922

Postne dania na Wielki Post: szakszuka „na piątek” (kuchnia Bliskiego Wschodu)

Drugie z 3 postnych dań na Wielki Post jest idealne, gdy chcesz ciepły, sycący posiłek w jednym naczyniu - i bez pieczenia. Szakszuka pochodzi z rejonu Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, a u nas świetnie sprawdza się jako piątkowy obiad lub kolacja: pomidorowy sos, papryka i jajka robią robotę, bo danie jest konkretne, ale nadal bezmięsne. Najlepszy trik? Nie gotuj jajek za długo - białko ma się ściąć, a żółtko może zostać lekko kremowe. Jeśli lubisz ostrzej, dorzuć płatki chilli - a jeśli gotujesz dla dzieci, zrób wersję łagodną i dopraw dopiero na talerzu.

Przepis: szakszuka z jajkami (ok. 2 porcje)

Składniki:

• 4 jajka
• 1 puszka krojonych pomidorów (400 g)
• 1 czerwona papryka
• 1 mała cebula
• 2 ząbki czosnku
• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżeczka słodkiej papryki
• sól, pieprz
• opcjonalnie: kumin, chilli, natka pietruszki

Przygotowanie:

• Na oliwie zeszklij cebulę, dodaj czosnek i pokrojoną paprykę. Smaż 4-5 minut.
• Dodaj pomidory i przyprawy. Duś 8-10 minut, aż sos zgęstnieje.
• Zrób w sosie 4 wgłębienia i wbij jajka. Przykryj patelnię.
• Gotuj 4-7 minut - zależnie, jak lubisz żółtko.
• Podawaj z pieczywem lub samą sałatą.

Przechowywanie:

• Sos możesz zrobić dzień wcześniej i trzymać w lodówce do 48 godzin.
• Jajka najlepiej wbijać i ścinać na świeżo - po odgrzaniu tracą strukturę.

 

Wegańska „szakszuka” z tofu (tofu scramble w sosie pomidorowym)

Składniki (2 porcje)

• 1 kostka tofu naturalnego (180-200 g)
• 1 puszka krojonych pomidorów (400 g)
• 1 czerwona papryka
• 1 mała cebula
• 2 ząbki czosnku
• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżeczka słodkiej papryki
• 1/2 łyżeczki kurkumy (dla koloru)
• 1-2 łyżeczki płatków drożdżowych opcjonalnie (smak „serowy”)
• sól, pieprz
• opcjonalnie: kumin, chilli, natka pietruszki

Przygotowanie

• Na oliwie zeszklij cebulę, dodaj czosnek i paprykę – smaż 4-5 minut.
• Dodaj pomidory i przyprawy, duś 8-10 minut, aż sos zgęstnieje.
• Tofu rozgnieć palcami lub widelcem na „kruszonkę”, wrzuć do sosu. Dopraw solą i pieprzem.
• Duś jeszcze 3-5 minut, żeby tofu przeszło smakiem.
• Posyp natką. Podawaj z pieczywem lub z sałatą.

Tipy:

• Jeśli chcesz bardziej „jajeczny” aromat, możesz dodać szczyptę kala namak (czarna sól) – opcjonalnie.
• Najlepsza konsystencja wychodzi, gdy tofu jest dobrze odsączone.

Przechowywanie:

• W lodówce do 2 dni. Najlepiej odgrzewać na patelni, żeby sos nie zrobił się zbyt wodnisty.

Zobacz też (jajka, wersja na szybko): https://smakosze.pl/aromatyczna-szakszuka-sniadaniowy-hit-podbija-polskie-stoly-md-md-030825

Postne dania na Wielki Post: włoska zupa fasolowa (ribollita w wersji domowej)

Trzecie z 3 postnych dań na Wielki Post jest dla tych, którzy w piątki chcą czegoś „jak obiad”, ale nadal bez mięsa. W Toskanii popularne są gęste zupy warzywne z fasolą i pieczywem - najsłynniejsza jest ribollita, czyli zupa, którą podgrzewa się następnego dnia i wtedy smakuje jeszcze lepiej. Domowa wersja jest banalna: fasola daje sytość, pomidory robią smak, a zielenina (np. jarmuż lub szpinak) dodaje świeżości. To świetny sposób na piątkowe gotowanie „na dwa dni” - szczególnie, jeśli w weekend chcesz mieć mniej pracy.

Przepis: szybka zupa fasolowa (ok. 4 porcje)

Składniki:

• 1 puszka białej fasoli (ok. 400 g po odsączeniu)
• 1 puszka pomidorów krojonych (400 g)
• 1 marchew
• 1 cebula
• 2 ząbki czosnku
• 1 litr bulionu warzywnego lub wody
• 2 łyżki oliwy
• 1 łyżeczka oregano lub ziół włoskich
• sól, pieprz
• garść jarmużu/szpinaku (opcjonalnie)
• do podania: grzanki lub kromka pieczywa

Przygotowanie:

• Na oliwie podsmaż cebulę, dodaj czosnek i startą/pokrojoną marchew. Smaż 4-5 minut.
• Dodaj pomidory, zioła i bulion. Gotuj 10 minut.
• Wrzuć odsączoną fasolę, gotuj kolejne 8-10 minut.
• Na koniec dodaj jarmuż lub szpinak - tylko do zwiędnięcia. Dopraw do smaku.
• Podawaj z grzankami.

Przechowywanie (quick win):

• W lodówce: 3-4 dni w szczelnym pojemniku.
• Mrożenie: do 2-3 miesięcy - zupa dobrze to znosi, więc warto zrobić większy garnek.

Zobacz też (pasztet warzywny): https://gotowanie.smakosze.pl/przepis-na-pyszny-pasztet-z-warzyw-po-rosole-md-181021

Postne dania na Wielki Post: podsumowanie

Jeśli zależy Ci na prostocie, postne dania na Wielki Post naprawdę mogą być „łatwe do powtórzenia” - bez wymyślania i bez pustych obietnic. Ten dorsz z piekarnika to przykład, że 3 główne składniki wystarczą, żeby zrobić coś smacznego na Wielki Piątek, a przy okazji nie spędzić wieczności w kuchni. A gdy znudzi Ci się jedna wersja - rotuj dodatki: raz sałata i cytryna, raz pieczywo, raz ziemniaki i zioła.