Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Przepisy > W PRL-u pili go zamiast oranżady. Dla starszych to smak dzieciństwa, zrobisz z 3 składników
Amelia Konopnicka
Amelia Konopnicka 15.03.2026 14:00

W PRL-u pili go zamiast oranżady. Dla starszych to smak dzieciństwa, zrobisz z 3 składników

W PRL-u pili go zamiast oranżady. Dla starszych to smak dzieciństwa, zrobisz z 3 składników
Fot. Canva

Napój z serwatki dla jednych jest smakiem dzieciństwa, dla innych kulinarną ciekawostką, którą dopiero teraz odkrywają. W czasach, gdy na sklepowych półkach nie było wielkiego wyboru, prosty, lekko musujący napój z mleczarni trafiał do domów jako tani i orzeźwiający sposób na ugaszenie pragnienia. Dziś napój z serwatki znów przyciąga uwagę - nie tylko przez sentyment do kuchni PRL, ale też przez modę na niemarnowanie żywności, domowe fermentacje i powrót do prostych receptur.

Napój z serwatki - dlaczego kiedyś był tak popularny

Napój z serwatki miał sens w realiach, w których liczyło się rozsądne gospodarowanie produktami i wykorzystanie wszystkiego, co nadawało się do jedzenia. Sama serwatka to płyn pozostający po oddzieleniu skrzepu od mleka podczas produkcji sera lub twarogu - zawiera m.in. laktozę, część białek i składniki mineralne. Właśnie dlatego nie traktowano jej wyłącznie jako odpadu, ale jako bazę do prostych napojów i innych domowych zastosowań. Dziś ten dawny patent dobrze wpisuje się w nowoczesne myślenie o kuchni - praktycznej, oszczędnej i mniej marnującej żywność.

Czytaj też: Kultowy napój z PRL-u wraca do łask. Łagodny dla żołądka i bezpieczny przy nadciśnieniu

Napój z serwatki - co w nim jest i dlaczego dziś znów budzi ciekawość

To nie jest kolejny modny napój z egzotycznym składem, tylko coś zaskakująco prostego. Napój z serwatki powstaje na bazie produktu ubocznego z mleczarni, ale sama serwatka nie jest „pustą wodą” - zostają w niej rozpuszczalne składniki mleka, w tym laktoza, część białek serwatkowych i minerały. 

Współczesne zainteresowanie takimi napojami rośnie również dlatego, że przemysł spożywczy i badacze od lat szukają sposobów na sensowne wykorzystanie serwatki w żywności, także w napojach fermentowanych. To właśnie dlatego temat wraca dziś nie jako ciekawostka, ale jako praktyczny trend.

Czytaj też: Zamiast suplementów wybieram ten napój. Moje jelita są w lepszej formie

Napój z serwatki - prosty przepis i ważna uwaga przed przygotowaniem

Jeśli ktoś chce zrobić napój z serwatki w domu, najważniejsza jest świeżość produktu i ostrożność. Do przepisu potrzebne są: 1 kg serwatki, 40 g cukru i 5 g świeżych drożdży. Najpierw cukier wsypuje się do naczynia, dolewa około 200 ml letniej serwatki i dodaje pokruszone drożdże. 

Po wymieszaniu trzeba dolać resztę serwatki i odstawić całość w temperaturze pokojowej na 24 do 48 godzin. Gdy napój stanie się lekko kwaśny i delikatnie gazowany, należy przelać go do butelek i schłodzić. Warto pamiętać, że do domowych fermentacji najlepiej używać świeżej serwatki z pewnego źródła - najlepiej z mleka pasteryzowanego - bo surowe mleko może zawierać groźne drobnoustroje.

Czytaj też: Mój słynny sok z wiśni robię bez drylowania. Chwali go cała rodzina

Napój z serwatki - podsumowanie

Napój z serwatki nie wraca dlatego, że jest modny na siłę. Wraca, bo łączy kilka rzeczy, których dziś szukamy w kuchni coraz częściej - prosty skład, domowy charakter, mniej marnowania i smak, który naprawdę może zaskoczyć. Dla starszych będzie wspomnieniem codzienności sprzed lat, a dla młodszych - dowodem na to, że wiele dawnych receptur wciąż ma sens i może odnaleźć się we współczesnej kuchni.

Wybór Redakcji