Wyszukaj w serwisie
przepisy porady dieta Show-biznes od kuchni produkty kuchnia smakoszy quizy
Smakosze.pl > Przepisy > Tak zrobisz najlepszą kawę jak dawniej. W PRL pił ją każdy jesienią
Adam Moskal
Adam Moskal 03.11.2026 09:07

Tak zrobisz najlepszą kawę jak dawniej. W PRL pił ją każdy jesienią

Tak zrobisz najlepszą kawę jak dawniej. W PRL pił ją każdy jesienią
Fot. Shutterstock/lightman_pic

Pamiętam szklankę w metalowym koszyczku, która stała na kuchennym stole u babci, i zapach kawy wymieszanej z cynamonem, który rozchodził się po całym mieszkaniu w chłodne jesienne poranki. Nie miała ekspresu, nie miała nawet zaparzacza - całą kawę robiła prosto w szklance, tak jak robiła to większość Polek w czasach PRL. Dziś wracam do tej metody i dodaję do niej jesienny akcent, który babcia serwowała w chłodniejsze dni.

Kawa po turecku, bo tak nazywano ten sposób parzenia, nie była wymysłem mody na “slow coffee” - powstała z konieczności. W sklepach brakowało ekspresów, a prawdziwa, palona kawa bywała trudno dostępna i deficytowa, więc parzono ją najprościej, jak się dało, wprost w szklance zalewanej wrzątkiem. Dziś, kiedy mam w domu ekspres przelewowy, i tak wracam do tej metody, bo smak, który daje, jest zupełnie inny.

Dlaczego kawa po turecku smakowała inaczej

W tej metodzie nie ma filtra, który zatrzymuje olejki aromatyczne - trafiają one bezpośrednio do szklanki, dzięki czemu kawa ma gęstszy, bardziej wyrazisty smak niż ta z ekspresu przelewowego. Fusy opadają na dno po 2-3 minutach, a pije się tylko to, co jest nad nimi, więc nie trzeba żadnego sprzętu poza czajnikiem i szklanką.

Kluczem jest grubość zmielonej kawy - zbyt drobny młynek (jak do espresso) zrobi z napoju gęstą breję, która nie zdąży opaść. Babcia używała kawy mielonej na grubo, podobnej do tej do kawiarki, dzięki czemu fusy spadały szybko, a napój zostawał czysty w górnej części szklanki.

Zobacz też: Zbieram tuż po przymrozkach. Konfiturę robię z nich boską, pomaga też na żołądek

Jesienny dodatek babci, który zmieniał smak

W cieplejszych miesiącach babcia parzyła kawę bez żadnych dodatków, ale jesienią do szklanki wrzucała 2 goździki i kawałek skórki pomarańczowej jeszcze przed zalaniem wrzątkiem. Przyprawy parzyły się razem z kawą, oddając swój aromat do wody, zamiast pływać osobno na powierzchni.

Cynamon dodawała już po zaparzeniu, bo wsypany wcześniej mętni napój i trudniej go potem przecedzić wzrokiem od fusów. Łyżeczka miodu zamiast cukru dopełniała całości - rozpuszczała się szybciej w gorącym napoju i dawała delikatną, karmelową nutę, której nie ma zwykły cukier. Oczywiście zakładając, że miała pod ręką wszystkie te składniki. W tamtych czasach zdobycie ich, nie było łatwe.

Sposób przygotowania

  • 2 łyżeczki grubo zmielonej kawy
  • 200 ml świeżo zagotowanej wody
  • 2 goździki
  • kawałek skórki pomarańczowej (ok. 2 cm)
  • 1 łyżeczka miodu
  • szczypta cynamonu

Krok po kroku - tak parzę kawę jak babcia

Zaczynam od zagotowania wody - musi być naprawdę wrząca, bo tylko wtedy kawa oddaje swój aromat w pełni, a nie tylko gorycz.

  1. Do szklanki wsypuję kawę, wkładam goździki i skórkę pomarańczową.
  2. Zalewam wszystko wrzątkiem, mieszam jednokrotnie łyżeczką i odstawiam na 2-3 minuty, żeby fusy opadły na dno.
  3. Dosypuję szczyptę cynamonu na powierzchnię i dodaję miód, delikatnie mieszając tylko górną warstwę, żeby nie poruszyć fusów.
  4. Piję powoli, zostawiając ostatni łyk w szklance - to właśnie ten, w którym jest najwięcej fusów.

Zobacz też: Zalej kurę i wstaw do pieca. Mięso będzie soczyste jak nigdy, a skórka chrupnie

Nie przegap nowości, obserwuj nas w Google Discover
Obserwuj
Adam Moskal
O autorze
Adam Moskal
Redaktor Smakosze

Swoją drogę zawodową rozpoczął jako redaktor serwisu smakosze.pl. Z czasem sukcesywnie wspinał się po szczeblach kariery wydawniczej, współtworząc takie portale jak pyszne.pl, papilot.pl czy domekiogrodek.pl, gdzie przez ponad rok pełnił funkcję redaktora naczelnego. Z branżą kulinarną jest związany zawodowo od ponad siedmiu lat, jednak jego pasja do gotowania i pisania o jedzeniu sięga czasów dzieciństwa. Z wydawnictwem Iberion współpracuje od 2020 roku.

Zobacz wszystkie artykuły autora >
Wybór Redakcji
Tymbark napoje
Koniec kultowych tekstów z kapsli Tymbarku? Marka zapowiada nowy rozdział
Jaki sok zrobić na rozgrzanie w listopadzie
Co listopad robię ten sok. Rozgrzewa lepiej niż herbata
Nowy hit w kuchniach Polaków fot. Canva Pro
Nowy hit w kuchniach Polaków. Tańszy sprzęt może zastąpić air fryera
Nigdy nie trzymaj miodu w kuchennej szafce. Najgorsze miejsce, ryzyko jest zbyt wielkie
Nigdy nie chowaj miodu w kuchennej szafce. Najgorsze miejsce, ryzyko jest zbyt duże
Z czego jest zrobiona naturalna kiszona kapusta
Nigdy nie kupuję takiej kapusty kiszonej. Ten składnik na etykiecie przekreśla wszystko
grzyby w koszyku
Rozpoznasz grzyby po zdjęciach? Quiz dla doświadczonych grzybiarzy
Wybór Redakcji