Smakosze.pl
żurek

canva/repinanatoly

Żurek z ziemniakami - najlepszy, tradycyjny przepis

28 Marca 2021

Autor tekstu:

Marianna Umerle

Udostępnij:

Żurek to jedna z najpopularniejszych polskich zup. Często mylona z białym barszczem i zalewajką, ale zawsze przygotowywana na zakwasie. Sprawdź nasz przepis na klasyczny żur na domowym zakwasie z mąki żytniej!

Żurek z ziemniakami – zupa z tradycjami

Jego nazwa pochodzi od nieistniejącego już niemieckiego słowa sūr, które oznaczało „kwaśny, skisły”. Żur jest dobrze znany nie tylko w kuchni polskiej, lecz także czeskiej, białoruskiej i słowackiej. To zupa, która jest przygotowywana na bazie zakwasu z mąki żytniej na wywarze mięsno-warzywnym z dodatkiem czosnku. Dawniej był bardzo popularny na Śląsku, stąd czasami mówimy o nim „żurek śląski”. Dzisiaj bez żuru nie wyobrażamy sobie świąt Wielkanocnych. Wielkanocny żur niegdyś był spożywany przez cały Wielki Post i traktowany jako zupa postna – oczywiście bez mięsnych dodatków. Inna wersja głosi, że spożywanie żuru z mięsem w Wielkanoc miało być nagrodą dla tych, co wytrwali 40 dni w poście. Jak widać, żur jest głęboko zakorzeniony w naszej kulturze. Co ważne, nie spożywamy go tylko od święta.

Czym się różni żurek od zalewajki i białego barszczu?

W Polsce nazewnictwo i składniki żuru nie są zupełnie jasne. W wielu regionach polski nazwa „żur” bywa używana zamiennie z „białym barszczem” czy też „zalewajką”. Warto wiedzieć, czym tak naprawdę różnią się te trzy zupy. Podstawowym składnikiem żuru jest oczywiście zakwas, koniecznie z mąki żytniej. Z kolei do przygotowania „białego barszczu” używa się zakwasu z mąki pszennej. Nie jest to jednak takie oczywiste. Dla wielu „biały barszczyk” gotuje się bez zakwasu, tylko na rosole z dodatkiem mleka, mąki i octu. Jeśli chodzi o zalewajkę, jest to zupa, którą również przygotowuje się na zakwasie z mąki żytniej. Tym, co odróżnia ją jednak od żuru, jest obecność większej ilości ziemniaków. I to właśnie podgotowane ziemniaki na wywarze mięsnym dosłownie „zalewa się” zakwasem, stąd nazwa: zalewajka. Niezależnie jednak od nazewnictwa, jedno jest pewne: nie ma żuru bez zakwasu. A dobry zakwas na żur to absolutna podstawa!

Jak zrobić domowy zakwas na żurek?

Nietrudno nabyć gotowy zakwas na żurek. Są one powszechnie dostępne w marketach i mniejszych sklepach spożywczych. Ich skład pozostawia jednak wiele do życzenia. Po pierwsze, do gotowych zakwasów na żur często dodaje się mięso wątpliwej jakości. Po drugie, zawarte w nich konserwanty, modyfikowane skrobie, olej palmowy, cukier i wzmacniacze smaku zdecydowanie nie wpływają dobrze na nasz organizm. Po trzecie: po co kupować gotowy zakwas, skoro przygotowanie domowego zakwasu na żur jest takie proste? Aby zrobić zdrowy zakwas na żur potrzebujesz pół litra przegotowanej wody, ok. 60 g mąki żytniej (6-7 łyżek), 4 duże ząbki czosnku, 4 liście laurowe, łyżkę ziarenek ziela angielskiego i parę ziarenek pieprzu. Do dużego słoika wlej przegotowaną wodę i dodaj pozostałe składniki (ząbki czosnku obierz z łupinki). Całość zamieszaj i przykryj gazą lub lnianą ściereczką. Odstaw na 5 dni w ciepłe miejsce, ale codziennie mieszaj zakwas drewnianą łyżką. Taki domowy zakwas możesz trzymać w lodówce nawet do 2 tygodni. Jest pyszny i zupełnie zdrowy.

undefined

Przepis na żurek z ziemniakami i kiełbasą

Składniki:

  • 500 ml zakwasu na żurek

  • 50 dag boczku wędzonego

  • 4 kiełbasy (białe lub śląskie)

  • 4 duże ziemniaki

  • 1 cebula

  • 4 ząbki czosnku

  • 3 liście laurowe

  • 3 ziarenka ziela angielskiego

  • łyżka majeranku

  • pieprz, sól do smaku

Przygotowanie:

Do garnka włóż wędzony boczek, 3 liście laurowe, 3 ziarenka ziela angielskiego o zalej ok. 1 l wody. Zagotuj wywar.Obierz ziemniaki i pokrój je w kosteczkę. Dodaj do wywaru i gotuj do miękkości.Gdy ziemniaki się zagotują, dolej do nich zakwas. Dodaj obrany i pokrojony czosnek, łyżkę majeranku, pieprz i sól do smaku. Gotuj pod przykryciem przez ok. pół godziny.Obierz cebulę i pokrój ją w kosteczkę. Kiełbasę pokrój w plasterki. Podsmaż na rozgrzanej patelni. Możesz dolać trochę tłuszczu, jeśli nie wytopi się go wystarczająco dużo z kiełbasy.Przesmażoną cebulę z kiełbasą możesz dodać bezpośrednio do żurku, lub na talerz.Żurek podawaj z jajkiem na twardo i świeżym pieczywem.

Podobne artykuły

Przepisy

Wyjątkowy przepis na kultową babkę ziemniaczaną

Czytaj więcej >

Przepisy

Przepis na tłuczone ziemniaki z dodatkiem sera

Czytaj więcej >
Sałatka z ogórków

Przepisy

Sałatka na ostro z ogórków zamknięta w słoiku

Czytaj więcej >
Szare kluski

Przepisy

Prosta receptura na niezapomniane szare kluski

Czytaj więcej >
Wątróbka w wyjątkowej odsłonie

Przepisy

Przepis na wątróbkę z gruszką i żurawiną

Czytaj więcej >
Ciasto drożdżowe od Ewy Wachowicz

Przepisy

Ciasto drożdżowe bez wyrabiania według Ewy Wachowicz

Czytaj więcej >